EU สั่งพักกฎห้ามเด็กต่ำกว่า 14 ปีใช้โซเชียลของออสเตรีย 12 เดือน เพื่อรอกฎกลางของทั้งยุโรป

ออสเตรียเขียนกฎห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปีใช้ TikTok, Instagram, YouTube และ Snapchat ไว้เสร็จแล้ว และตั้งใจให้เริ่มต้นปีหน้า แต่เมื่อ 29 ต.ค. 2026 กฎนี้ถูกสั่งให้หยุดรอ คนที่สั่งไม่ใช่บริษัทโซเชียล แต่เป็นคณะกรรมาธิการยุโรป ฝ่ายบริหารของสหภาพยุโรป (EU) ซึ่งกำลังเขียนกฎแบบเดียวกันให้ใช้ทั้ง 27 ประเทศ ตามที่สำนักข่าว AFP และสำนักข่าว APA ของออสเตรียรายงาน

นึกถึงหมู่บ้านจัดสรรที่ลูกบ้านต้องส่งแบบต่อเติมบ้านให้นิติบุคคลดูก่อนลงมือ ถ้านิติฯ กำลังร่างระเบียบรั้วกลางของทั้งหมู่บ้าน ก็สั่งให้รอได้ เพื่อไม่ให้แต่ละหลังสร้างรั้วคนละแบบ ประเทศใน EU ก็ต้องส่งร่างกฎเกี่ยวกับบริการออนไลน์ให้คณะกรรมาธิการตรวจก่อนเช่นกัน และถ้าเรื่องเดียวกันมีร่างกฎกลางรออยู่แล้ว คณะกรรมาธิการสั่งให้รอได้ 12 เดือน ต่างกันตรงที่การรอนี้มีกำหนดสิ้นสุด และออสเตรียยังออกกฎของตัวเองได้เมื่อครบกำหนด

กฎกลางที่ว่าคือ EU KIDS Act ซึ่งคณะกรรมาธิการเสนอเมื่อเดือนกันยายน หลักคือเด็กอายุต่ำกว่า 13 ปีห้ามมีบัญชีโซเชียล ส่วนเด็กที่โตกว่านั้นแต่ยังไม่ถึง 15 ปีใช้ได้แบบมีผู้ปกครองดูแล แต่ทั้งหมดยังเป็นแค่ร่าง โฆษกคณะกรรมาธิการให้เหตุผลว่าถ้าแต่ละประเทศตั้งอายุขั้นต่ำต่างกัน ตลาดเดียวของยุโรปจะแตกเป็นเสี่ยง และ AFP รายงานว่า EU กังวลด้วยว่าประเทศที่มีกฎของตัวเองแล้วจะไม่รีบผลักกฎกลาง

ยังไม่จบแค่นั้น ใช่ว่าทุกประเทศจะโดนพัก กรีซเพิ่งผ่านกฎห้ามเด็กต่ำกว่า 15 ปีได้ เพราะร่างของกรีซพ้นช่วงตรวจไปก่อน EU เสนอกฎกลาง ส่วนฝรั่งเศสคาดว่าจะไม่ถูกพัก แต่ต้องแก้ร่าง ฝั่งรัฐบาลออสเตรียไม่พอใจ และบอกว่าจะเตรียมทุกอย่างไว้ให้กฎใช้ได้ทันทีที่ครบกำหนดรอ

สำหรับคนไทย ตอนนี้ยังไม่ต้องทำอะไร กฎทั้งหมดนี้ใช้กับผู้ใช้ในยุโรป และยังไม่มีข้อมูลว่าแพลตฟอร์มจะนำมาใช้นอกยุโรปหรือไม่ แต่ถ้าคุณอยากรู้ว่าแพลตฟอร์มที่ลูกหลานใช้กำลังจะถูกบังคับให้เปลี่ยนอะไร กฎกลางของ EU คือสิ่งที่ควรจับตา กลไกที่ EU ใช้สั่งให้รอ ไทม์ไลน์ และจุดที่สื่อรายงานไม่ตรงกันอยู่ด้านล่าง

สรุปประเด็นสำคัญ

• EU พักร่างกฎของประเทศสมาชิก 12 เดือน: Thomas Regnier โฆษกคณะกรรมาธิการยุโรป กล่าวเมื่อ 29 ต.ค. 2026 ว่า "คณะกรรมาธิการตัดสินใจเลื่อนร่างกฎหมายระดับชาติทุกฉบับที่ซ้อนกับกฎกลางที่กำลังจะมีขึ้น ออกไป 12 เดือน" (คำแปลของ ReadEval)
• ออสเตรียโดนเป็นรายแรก: ร่างห้ามเด็กต่ำกว่า 14 ปีใช้โซเชียลบางแพลตฟอร์ม ซึ่งรัฐบาลหวังให้มีผลเดือนมกราคม 2027 APA รายงานว่าเร็วที่สุดจะบังคับใช้ได้ปลายเดือนกรกฎาคม 2027 ถ้าไม่อยากเสี่ยงถูก EU เปิดกระบวนการเอาผิด
• กรีซไม่โดน ฝรั่งเศสน่าจะไม่โดน: กรีซผ่านกฎไปแล้วเมื่อ 22–23 ต.ค. ส่วนฝรั่งเศสถูกขอให้แก้ร่าง อิตาลีและสโลวาเกียยังรอคำตัดสิน
• กฎกลางยังเป็นร่าง: EU KIDS Act ต้องผ่านทั้งรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีของรัฐบาลประเทศสมาชิก คณะกรรมาธิการหวังว่าจะตกลงกันได้ภายในไม่กี่เดือน

EU ใช้อำนาจอะไรสั่งให้ออสเตรียรอ

ทุกประเทศใน EU ต้องแจ้งร่างกฎด้านเทคนิค รวมถึงกฎเกี่ยวกับบริการออนไลน์ ให้คณะกรรมาธิการยุโรปตรวจก่อนออกใช้ ตามกฎหมายที่เรียกว่า Directive (EU) 2015/1535 ผ่านระบบแจ้งร่างกฎที่ชื่อ TRIS หลังแจ้งแล้วประเทศนั้นต้องรอ 3 เดือนก่อนออกกฎ ช่วงนี้เรียกว่า "ช่วงห้ามออกกฎ" (standstill) ถ้าคณะกรรมาธิการหรือประเทศอื่นทักท้วงอย่างเป็นทางการ ช่วงรอสำหรับกฎด้านบริการออนไลน์จะยืดเป็น 4 เดือน

การรอ 12 เดือนเป็นอีกขั้นที่หนักกว่ามาก คู่มือของคณะกรรมาธิการยุโรปอธิบายมาตรา 6 ของ Directive ไว้ดังนี้

ReadEval ไม่พบประกาศหรือหนังสือของคณะกรรมาธิการที่ระบุว่าใช้มาตราไหนกับร่างของออสเตรีย และเปิดดูรายการในระบบ TRIS ของร่างออสเตรียไม่ได้ จึงยืนยันไม่ได้ว่ากรณีนี้อ้างมาตราใด แต่ ReadEval ประเมินว่าน่าจะเป็นมาตรา 6(4) เพราะกฎของออสเตรียเป็นกฎด้านบริการออนไลน์ และตอนที่ตัดสิน EU KIDS Act ถูกเสนอเป็นร่างกฎแล้ว ตัวเลขก็สอดคล้องกันด้วย ออสเตรียส่งร่างเมื่อ 27 ก.ค. 2026 การนับ 12 เดือนจากวันนั้นตรงกับที่ APA รายงานว่าเร็วที่สุดคือปลายเดือนกรกฎาคม 2027 ส่วนวันที่ 29 ต.ค. ก็อยู่ราวปลายช่วงตรวจ 3 เดือนพอดี

ทำไมกรีซผ่านได้ แต่ออสเตรียต้องรอ

คำตอบอยู่ที่จังหวะเวลา ช่วงตรวจ 3 เดือนของร่างออสเตรียยังไม่จบตอนที่ EU เสนอ EU KIDS Act เมื่อ 17 ก.ย. 2026 คณะกรรมาธิการจึงยังสั่งพักได้ ID Tech รายงานว่าช่วงตรวจของร่างกรีซจบไปก่อนวันนั้น กรีซจึงไม่เข้าข่าย และคณะกรรมาธิการย้ำว่าการไม่พักร่างของกรีซไม่ได้แปลว่ารับรองกฎนั้นหรือยืนยันว่าถูกต้องตามกฎหมาย EU รายละเอียดกฎของกรีซซึ่งจะเริ่ม 1 ม.ค. 2027 อยู่ในข่าวกรีซและนอร์เวย์ที่ ReadEval รายงานไปก่อนหน้า

ประเทศอื่นตามที่สื่อรายงาน

• ฝรั่งเศส: ศาลรัฐธรรมนูญตีตกกฎห้ามเด็กต่ำกว่า 15 ปีฉบับแรกเมื่อ 14 ส.ค. 2026 รัฐบาลจึงเขียนใหม่และแจ้งคณะกรรมาธิการเมื่อ 14 ก.ย. ร่างใหม่ระบุฟีเจอร์ที่ถือว่าเป็นอันตรายหรือทำให้เสพติดราว 10 อย่าง เช่น วิดีโอที่เล่นต่อเอง AFP รายงานว่าคณะกรรมาธิการขอให้ฝรั่งเศสแก้ร่าง แต่ไม่น่าจะสั่งพัก เพราะฝรั่งเศสแจ้งก่อน EU เสนอกฎกลาง ส่วน Regnier ไม่ตอบว่าฝรั่งเศสจะถูกห้ามออกกฎหรือไม่
• อิตาลีและสโลวาเกีย: AFP รายงานว่าคณะกรรมาธิการยังไม่ได้ตัดสิน
• สเปน โปแลนด์ เดนมาร์ก และสโลวีเนีย: APA รายงานว่าได้รับผลจากการพักครั้งนี้ด้วย "รวมถึง" ประเทศเหล่านี้ แต่ไม่ได้ให้รายละเอียดของแต่ละประเทศ

ร่างกฎของออสเตรียเขียนไว้อย่างไร

รัฐบาลออสเตรียส่งร่างเข้ารับฟังความเห็นและแจ้งคณะกรรมาธิการยุโรปเมื่อ 27 ก.ค. 2026 ตามรายงานของ APA สาระสำคัญมีดังนี้

EU KIDS Act จะบังคับอะไร และต่างจากกฎของออสเตรียตรงไหน

คณะกรรมาธิการเสนอ EU KIDS Act เมื่อ 17 ก.ย. 2026 ในรูปแบบ "ระเบียบ" (regulation) ซึ่งถ้าผ่านจะใช้บังคับในทุกประเทศสมาชิกโดยตรง ไม่ต้องให้แต่ละประเทศออกกฎหมายรองรับ หน้าคำอธิบายของคณะกรรมาธิการสรุปไว้ดังนี้

สถานะ: ยังเป็นร่าง คณะกรรมาธิการเปิดรับฟังความเห็นถึง 3 ธ.ค. 2026 จากนั้นต้องผ่านทั้งรัฐสภายุโรปและคณะมนตรี หน้าคำอธิบายของคณะกรรมาธิการไม่ได้บอกว่ากฎจะเริ่มใช้เมื่อไร และไม่ได้บอกตรง ๆ ว่ากฎกลางจะลบล้างกฎที่แต่ละประเทศออกไปแล้วหรือไม่ ReadEval จึงยังตอบไม่ได้ว่าถ้า EU KIDS Act ผ่าน กฎ 14 ปีของออสเตรียหรือกฎ 15 ปีของกรีซจะอยู่ร่วมกับกฎกลางอย่างไร

Euronews นับว่า 23 จาก 27 ประเทศสมาชิกกำลังร่าง ถกเถียง หรือออกกฎของตัวเองเรื่องการใช้โซเชียลของเด็ก ขณะที่สาธารณรัฐเช็กและเอสโตเนียไม่เอาการห้ามแบบเหมารวม ตัวเลขนี้อธิบายได้ว่าทำไมคณะกรรมาธิการกังวลว่าจะมีอายุขั้นต่ำหลายแบบในตลาดเดียว

ออสเตรียตอบโต้อย่างไร

• Andreas Babler รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีด้านสื่อ (พรรค SPÖ): กล่าวว่ากฎนี้ "ไม่สมควรถูกเลื่อน" และรัฐบาลจะเดินหน้ากระบวนการในประเทศต่อ เพื่อให้ใช้กฎได้ทันทีที่ครบกำหนดของ EU The Telegraph รายงานว่า Babler บอกว่าไม่เข้าใจว่าทำไมคณะกรรมาธิการต้องพัก และการปกป้องเด็กจากความเสียหายที่บริษัทโซเชียลก่อทุกวันนั้นรอไม่ได้
• Alexander Pröll รัฐมนตรีช่วยว่าการด้านดิจิทัล (พรรค ÖVP): บอกว่า "รับไม่ได้" ที่บรัสเซลส์ขวางกฎหมายของประเทศ โดยที่ยังไม่มีทางออกระดับยุโรปที่เสร็จแล้ว และออสเตรียส่งจดหมายพร้อมกำหนดเวลาที่ชัดเจนให้คณะกรรมาธิการ โดยคาดหวังให้บรัสเซลส์ทำตาม
• Jörg Leichtfried รัฐมนตรีช่วยว่าการด้านความมั่นคงของรัฐ (พรรค SPÖ): เรียกการพักนี้ว่า "ความล่าช้าที่ไม่จำเป็นและไม่น่าเข้าใจ"
• ฝั่งคณะกรรมาธิการ: โฆษกบอก APA ว่าการขยายช่วงรอนี้ "จำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อป้องกันไม่ให้ตลาดภายในแตกเป็นเสี่ยง" และ Regnier บอก AFP ว่า "ตอนนี้เราต้องโฟกัสที่การเจรจา EU Kids Act และทำให้กฎที่มีอยู่บังคับใช้ได้จริง" (คำแปลของ ReadEval)

คนไทยเกี่ยวไหม

• กฎทั้งหมดใช้กับผู้ใช้ในยุโรป: ทั้งร่างของออสเตรีย กฎของกรีซ และ EU KIDS Act ไม่มีแหล่งใดระบุว่าแพลตฟอร์มจะนำระบบตรวจอายุหรือการจำกัดฟีเจอร์แบบเดียวกันมาใช้ในไทย ReadEval จึงถือว่ายังไม่ยืนยัน
• ไทยยังไม่มีกฎจำกัดอายุแบบนี้: สถานะล่าสุดที่ ReadEval ตรวจได้อยู่ในข่าวกรีซและนอร์เวย์ ซึ่งยังไม่พบร่างกฎหมายหรือกรอบเวลาของไทย
• สิ่งที่ทำได้ตอนนี้: ถ้าคุณเป็นพ่อแม่ เครื่องมือควบคุมการใช้งานที่แต่ละแอปมีอยู่แล้วยังเป็นทางเลือกหลัก ข่าวนี้ไม่ได้เปลี่ยนการตั้งค่าใดของผู้ใช้ในไทย

สิ่งที่แหล่งข่าวรายงานไม่ตรงกัน และสิ่งที่ยังยืนยันไม่ได้

• ข่าวนี้มาจากแหล่งไหน: เรื่องเริ่มจาก AFP ซึ่งหลายสื่อนำไปลงต่อ ReadEval ยืนยันซ้ำได้จาก APA สำนักข่าวแห่งชาติของออสเตรีย ที่อ้างคำพูดของโฆษกคณะกรรมาธิการและรัฐมนตรีออสเตรียเอง และจาก The Telegraph ที่รายงานรายละเอียดเดียวกัน แต่ ReadEval ไม่พบข่าวประชาสัมพันธ์หรือหนังสือของคณะกรรมาธิการเรื่องการพักครั้งนี้ จึงยังไม่ได้อ่านเหตุผลทางกฎหมายจากต้นทาง
• ประเทศไหนโดนพักบ้าง: AFP บอกว่าออสเตรียเป็นรายแรก และยังไม่ตัดสินเรื่องอิตาลีกับสโลวาเกีย ส่วน APA บอกว่าสเปน โปแลนด์ เดนมาร์ก และสโลวีเนียได้รับผลด้วย ทั้งสองแหล่งไม่ได้ขัดกันตรง ๆ แต่ไม่มีแหล่งใดให้รายชื่อครบ ReadEval จึงไม่ได้สรุปว่ามีกี่ประเทศ
• เหตุผลที่ฝรั่งเศสไม่ถูกพัก: AFP อธิบายว่าเพราะฝรั่งเศสแจ้งร่างก่อน EU เสนอกฎกลาง แต่ออสเตรียก็แจ้งก่อนเช่นกัน (กรกฎาคม) และตามคู่มือของคณะกรรมาธิการ สิ่งที่ชี้ขาดคือคณะกรรมาธิการตัดสินภายใน 3 เดือนหลังได้รับร่างหรือไม่ ร่างฝรั่งเศสแจ้งเมื่อ 14 ก.ย. ช่วงตรวจจึงยังไม่จบ ReadEval ยังไม่พบคำอธิบายจากคณะกรรมาธิการเองว่าทำไมจึงไม่พักร่างของฝรั่งเศส
• ช่วงรอยาวแค่ไหน: APA ใช้คำว่าขยายช่วงห้ามออกกฎ "หนึ่งปีเต็ม" และให้วันเร็วที่สุดเป็นปลายเดือนกรกฎาคม 2027 ซึ่งตรงกับการนับ 12 เดือนจากวันส่งร่าง แต่ถ้าคณะมนตรีรับรองจุดยืนต่อ EU KIDS Act ระหว่างนั้น กฎ EU ให้ขยายเป็น 18 เดือน ซึ่ง ReadEval คำนวณว่าตกราวปลายเดือนมกราคม 2028 ยังไม่มีแหล่งข่าวใดพูดถึงกรณีนี้