อดีตพิธีกร NPR ฟ้อง Google ว่าเสียง AI ใน NotebookLM เลียนเสียงเขา ศาลไม่ยกฟ้อง คดีเดินต่อ
ศาลแคลิฟอร์เนียไม่รับคำร้องของ Google ที่ขอตัดคำฟ้องของ David Greene ทั้ง 4 ข้อหา คดีกล่าวหาว่าเสียงพิธีกรชายใน NotebookLM เลียนเสียงเขาจึงเดินต่อ
สารบัญ (8 หัวข้อ)
ไม่กี่วันหลังจาก Google เปิดให้ NotebookLM แปลงเอกสารของคุณเป็นรายการแบบพอดแคสต์ เว็บข่าว Decrypt เขียนว่าพิธีกร AI สองคนในรายการพูดได้สมจริงจนคนที่ไม่ทันระวังอาจนึกว่ากำลังฟัง Morning Edition รายการข่าวเช้าของวิทยุสาธารณะ NPR คำเปรียบเทียบนั้นกลับตรงตัวเกินคาด เพราะ David Greene อดีตพิธีกรของรายการนั้น ฟ้อง Google ว่าเสียงพิธีกรชายใน NotebookLM เลียนเสียงของเขาโดยไม่ได้ขออนุญาต
Radio Ink สื่อวงการวิทยุของสหรัฐฯ รายงานว่าศาลชั้นต้นในรัฐแคลิฟอร์เนียไม่รับคำร้องของ Google ที่ขอให้ตัดคำฟ้องทิ้งตั้งแต่ต้น ครบทั้ง 4 ข้อหา คดีจึงเดินหน้าต่อ ขั้นนี้ศาลยังไม่ได้ถามว่าเสียงนั้นเป็นของใคร แต่ถามว่า "ถ้าเรื่องที่ฟ้องมาเป็นจริงทั้งหมด จะผิดกฎหมายหรือไม่" คล้ายกรรมการที่ตรวจว่าเรื่องร้องเรียนเข้าข่ายกติกาก่อนจะเปิดดูหลักฐาน ต่างกันตรงที่ผ่านด่านนี้แล้วก็ยังไม่ได้แปลว่าจะชนะ
Greene เล่าว่าเพื่อนและเพื่อนร่วมงานทักมาถามว่าเขาอนุญาตให้ใช้เสียงหรือเปล่า ทั้งที่เขาไม่เคยใช้ NotebookLM มาก่อน เขาบอกว่าไม่ใช่แค่เนื้อเสียง แต่จังหวะการพูดและคำติดปากอย่าง "uh" ก็เหมือนเขา คำฟ้องอ้างบริษัทวิเคราะห์เสียงที่ให้ความมั่นใจ 53–60% ว่าเสียงของเขาถูกใช้ฝึกโมเดล แปลว่ามั่นใจเกินครึ่งมาเพียงเล็กน้อย แต่คำฟ้องเรียกว่าค่อนข้างสูงสำหรับการเทียบเสียงคนกับเสียง AI ฝั่ง Google เรียกข้อกล่าวหาว่าไม่มีมูล และยืนยันว่าเสียงนั้นมาจากนักพากย์มืออาชีพที่บริษัทจ้างมา
คดีนี้สำคัญเพราะกฎหมายแคลิฟอร์เนียคุ้มครองเสียงในฐานะส่วนหนึ่งของตัวตน คล้ายกับที่ห้ามเอารูปดาราไปติดป้ายโฆษณาโดยไม่ขอ และศาลสหรัฐฯ เคยตัดสินว่าการจ้างนักร้องมาเลียนเสียงคนดังในโฆษณาก็ผิดได้ คำถามใหม่คือเสียง AI ที่ "คล้าย" คนจริงนับด้วยหรือไม่ คำตอบอาจเป็นตัวกำหนดว่าบริษัท AI ทำเสียงให้ใกล้คนจริงได้แค่ไหน
สำหรับคุณที่ใช้ NotebookLM ซึ่งตอนนี้เปลี่ยนชื่อเป็น Gemini Notebook แล้ว ยังไม่มีอะไรต้องทำ ฟีเจอร์นี้ใช้ได้ตามปกติและสร้างเป็นภาษาไทยได้ คดียังไม่มีคำตัดสินว่าใครถูก ด้านล่างมีไทม์ไลน์ ข้อหาทั้งหมด เหตุผลของศาล และจุดที่แหล่งข่าวเขียนไม่ตรงกัน
สรุปประเด็นสำคัญ
- ศาลไม่ยกฟ้อง: ตาม Radio Ink ผู้พิพากษา Shella Deen แห่งศาลชั้นต้นเคาน์ตีซานตาคลารา (Santa Clara County Superior Court) ไม่รับคำคัดค้านว่าคำฟ้องไม่ครบองค์ประกอบ (demurrer) ของ Google ทั้ง 4 ข้อหา ในคำสั่งลงวันที่ 23 ต.ค. 2026
- ยังไม่ได้ตัดสินเรื่องเสียง: ศาลถือตามคำฟ้องไปก่อนตามขั้นตอน ส่วนคำถามว่า Google สร้างเสียงจากการบันทึกเสียงของ Greene หรือจากแหล่งอื่นที่แค่ฟังคล้าย เป็นเรื่องที่ต้องพิสูจน์ในขั้นต่อไป
- สองฝ่ายพูดไม่ตรงกัน: Greene อ้างผลวิเคราะห์เสียงและคำทักของคนรู้จัก Google บอกว่าเป็นเสียงนักพากย์ที่จ้างมา และเรียกข้อกล่าวหาว่าไม่มีมูล
- ผู้ใช้ไม่ได้รับผลกระทบตอนนี้: Audio Overviews ยังใช้ได้ รวมถึงภาษาไทย คดีอาจใช้เวลาอีกนาน และยังไม่มีกำหนดนัดถัดไปในรายงาน
คำสั่งศาลรอบนี้หมายความว่าอะไร
ในศาลแคลิฟอร์เนีย จำเลยยื่นคำคัดค้านที่เรียกว่า demurrer ได้ตั้งแต่ต้นคดี เพื่อบอกว่าต่อให้ทุกอย่างในคำฟ้องเป็นความจริง ก็ยังไม่ถึงขั้นผิดกฎหมาย Radio Ink อธิบายว่าในขั้นนี้ศาลรับข้อกล่าวหาในคำฟ้องไว้ก่อนว่าเป็นจริง ไม่ได้ชั่งน้ำหนักหลักฐาน การที่ผู้พิพากษา "overrule" คำคัดค้านทั้ง 4 ข้อหาจึงแปลว่าคำฟ้องมีน้ำหนักพอให้สู้คดีต่อ ไม่ได้แปลว่า Greene พิสูจน์ได้แล้วว่า Google ใช้เสียงเขา
Radio Ink ยังระบุว่าผู้พิพากษายอมรับเองว่านี่เป็นการนำกฎหมายที่ออกมานานก่อนจะมี AI แบบสร้างเนื้อหา (generative AI) มาใช้กับกรณีแบบใหม่ ข้อควรรู้คือ ณ วันที่เขียน ReadEval ยืนยันคำสั่งวันที่ 23 ต.ค. 2026 ได้จาก Radio Ink เพียงแหล่งเดียว และยังไม่ได้เห็นตัวคำสั่งฉบับเต็ม Google ก็ยังไม่ได้ให้ความเห็นต่อคำสั่งนี้ในรายงานที่ ReadEval พบ
Greene กล่าวหาอะไร
David Greene เป็นพิธีกรรายการ Morning Edition ของ NPR ช่วงปี 2012–2020 ตามที่ Inside Radio ระบุ เคยเป็นพิธีกรรายการ Up First และผู้สื่อข่าวประจำทำเนียบขาว ปัจจุบันเป็นพิธีกรรายการ Left, Right & Center ของสถานี KCRW และพอดแคสต์อื่น เขายื่นฟ้อง Google LLC และบริษัทแม่ Alphabet เมื่อ 23 ม.ค. 2026 โดยมี Joshua Michelangelo Stein จากสำนักงานกฎหมาย Boies Schiller Flexner เป็นทนาย
คำฟ้องกล่าวหาว่า Google ใช้การบันทึกเสียงของ Greene สร้างเสียงพิธีกรชายตั้งต้นของ Audio Overviews ที่เปิดตัวในเดือนกันยายน 2024 แล้วใช้เสียงนั้นทำตลาดและขายบริการโดยไม่ได้รับอนุญาต Radio Ink ระบุว่าคำฟ้องชี้ว่าบริการนี้ขายผ่านแพ็กเกจแบบเสียเงิน เช่น Google One AI Premium ราคา 19.99 ดอลลาร์ต่อเดือน และเสียงนี้ยังถูกใช้ในงานร่วมกับ Spotify เมื่อเดือนธันวาคม 2024 หลักฐานที่คำฟ้องยกมามี 2 ชุด คือความเห็นของผู้ฟังที่บอกว่าเสียงเหมือน Greene และผลวิเคราะห์ของบริษัทพิสูจน์เสียงที่ไม่ได้เปิดเผยชื่อ
| ข้อหา | ความหมายแบบง่าย |
|---|---|
| ละเมิดสิทธิในชื่อเสียงเชิงพาณิชย์ตามกฎหมาย (California Civil Code มาตรา 3344) | เอาเสียงหรือลักษณะเฉพาะตัวของคนอื่นไปใช้หาประโยชน์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต |
| แข่งขันอย่างไม่เป็นธรรม (Unfair competition) | Loeb & Loeb สรุปว่าคำฟ้องอ้างว่า Google ไม่เปิดเผยว่าเสียงถูกออกแบบให้เลียนแบบ Greene |
| ละเมิดสิทธิในชื่อเสียงตามหลักกฎหมายจารีต (Common law misappropriation) | หลักเดียวกับข้อแรก แต่อิงคำพิพากษาที่สะสมมา ไม่ใช่ตัวบทกฎหมาย |
| ได้ประโยชน์โดยมิชอบ (Quasi-contract / unjust enrichment) | ได้กำไรจากของของคนอื่นโดยไม่จ่ายค่าตอบแทน |
Greene ขอให้ศาลสั่งชดใช้ค่าเสียหาย คืนผลประโยชน์ที่ได้ไป และออกคำสั่งห้าม (injunctive relief) ตามที่ Radio Ink รายงาน ถ้าศาลออกคำสั่งห้ามในที่สุด ก็อาจกระทบเสียงที่ผู้ใช้ได้ยินในฟีเจอร์นี้ แต่ตอนนี้ยังห่างจากจุดนั้นมาก
Google แย้งอะไร และศาลตอบอย่างไร
โฆษกของ Google บอก Washington Post เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2026 (อ้างผ่าน TechCrunch) ว่า "เสียงผู้ชายใน Audio Overviews ของ NotebookLM มาจากนักพากย์มืออาชีพที่ Google จ้างมา" และบอก NPR ว่าข้อกล่าวหาไม่มีมูล ในชั้นศาล Google ยกเหตุผลทางกฎหมาย 2 ข้อ ซึ่งศาลไม่รับทั้งคู่ตามรายงานของ Radio Ink
| Google แย้งว่า | ศาลตอบว่า |
|---|---|
| คำฟ้องแสดงแค่ว่างานข่าวของ Greene เป็นที่รู้จัก ไม่ได้แสดงว่า "เสียง" ของเขาเป็นที่รู้จัก | พิธีกรวิทยุเข้าถึงผู้ฟังด้วยเสียง จึงอนุมานได้อย่างมีเหตุผลว่าเสียงของเขาเป็นที่รู้จักกว้างขวาง |
| กฎหมายลิขสิทธิ์ของรัฐบาลกลางครอบคลุมเรื่องนี้แล้ว ศาลรัฐจึงไม่ควรตัดสินตามกฎหมายรัฐ | เสียงไม่ใช่สิ่งที่มีลิขสิทธิ์ และคำฟ้องว่าด้วยสิ่งที่โปรแกรมสร้างออกมา (output) ไม่ใช่ข้อมูลที่ป้อนเข้าไปฝึก (input) |
เหตุผลข้อหลังเคยถูกใช้มาแล้วในศาลรัฐบาลกลาง เมื่อเดือนมีนาคม 2026 Google ย้ายคดีจากศาลรัฐขึ้นศาลรัฐบาลกลางเขตแคลิฟอร์เนียตอนเหนือ โดยอ้างว่าเป็นเรื่องลิขสิทธิ์ แต่ผู้พิพากษา Charles Breyer ส่งคดีกลับศาลรัฐเมื่อ 23 ก.ค. 2026 สรุปคำสั่งของสำนักงานกฎหมาย Loeb & Loeb ระบุว่าศาลมองว่าคดีนี้ว่าด้วยการเอาเสียง หน้าตา และตัวตนของ Greene ไปใช้ ไม่ใช่การคัดลอกไฟล์เสียงที่บันทึกไว้ และเพราะเสียงของคนไม่ได้ถูกบันทึกไว้ครบในไฟล์ใดไฟล์หนึ่ง ต่างจากการแสดงที่อัดไว้แต่ละครั้ง คำฟ้องจึงไม่ได้อาศัยการทำซ้ำไฟล์เสียงชิ้นใดชิ้นหนึ่ง ศาลเขียนว่า "ข้อหาเอาเสียงของ Greene ไปใช้ก็เหมือนคดี Midler แต่ใช้ AI แทนนักพากย์" ส่วนคำร้องขอให้ยกฟ้องที่ Google ยื่นไว้ในศาลรัฐบาลกลาง ศาลไม่ได้วินิจฉัย เพราะส่งคดีกลับไปก่อน
ทำไมเสียงที่แค่ "คล้าย" ถึงฟ้องได้
คดีที่ศาลอ้างถึงคือ Midler v. Ford Motor Co. ปี 1988 ตอนนั้น Ford ทำโฆษณารถด้วยเพลงยุค 1970 เมื่อ Bette Midler ปฏิเสธไม่ร้องเพลงของตัวเองให้ บริษัทจึงจ้างนักร้องที่ร้องเลียนเสียงเธอมาแทน แม้ไม่ได้ใช้ชื่อหรือรูปของเธอเลย ศาลอุทธรณ์สหรัฐฯ ภาค 9 (Ninth Circuit) ก็ตัดสินให้ Midler ชนะ เพราะเสียงของนักร้องที่มีชื่อเสียงเป็นส่วนหนึ่งของตัวตน การเลียนแบบโดยไม่ได้รับอนุญาตจึงผิดได้ คำสั่งส่งคดีกลับของ Breyer ยกข้อความจากคดีนี้ว่าเสียงที่โดดเด่นของคน "เป็นเรื่องส่วนตัวยิ่งกว่างานสร้างสรรค์ใด ๆ" และไม่รับข้อโต้แย้งของ Google ที่ว่าคดี Midler ใช้ได้กับคนที่เลียนเสียงเท่านั้น
เรื่องเสียงคล้ายคนจริงเคยเกิดกับบริษัท AI อื่นมาแล้ว TechCrunch ระบุว่า OpenAI เคยถอดเสียงหนึ่งของ ChatGPT ออก หลังนักแสดง Scarlett Johansson ร้องเรียนว่าเสียงนั้นเลียนเสียงเธอ ส่วนในญี่ปุ่น ศาลแขวงโตเกียวเพิ่งชี้ว่าเสียงคนได้รับการคุ้มครองตามสิทธิในชื่อเสียงเชิงพาณิชย์ได้ ในคดีที่นักพากย์ Kenjiro Tsuda ฟ้องเรื่องคลิปเสียง AI บน TikTok ซึ่ง ReadEval เคยเล่าไว้ในข่าวก่อนหน้า
ระดับกฎหมายกลางของสหรัฐฯ ยังไม่มีข้อสรุป Radio Ink รายงานว่าร่างกฎหมาย NO FAKES Act ซึ่งจะให้สิทธิระดับประเทศในการควบคุมสำเนาเสียงหรือภาพดิจิทัลของตัวเอง หยุดชะงักไปในเดือนตุลาคม และคาดว่าจะไม่มีความคืบหน้าจนกว่าสภาคองเกรสจะกลับมาประชุมหลังการเลือกตั้งกลางเทอม
คนไทยที่ใช้ NotebookLM ได้รับผลกระทบไหม
ตอนนี้ไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง คดีนี้ตัดสินตามกฎหมายของรัฐแคลิฟอร์เนีย และยังไม่มีคำสั่งให้ Google เปลี่ยนหรือหยุดใช้เสียงใด สิ่งที่ควรรู้มีดังนี้
- ชื่อใหม่: Google เปลี่ยนชื่อ NotebookLM เป็น Gemini Notebook เมื่อ 16 ก.ค. 2026 บล็อกของ Google ระบุว่ายังเป็นผลิตภัณฑ์เดิมที่แยกเป็นของตัวเอง และหน้าช่วยเหลือเรียก Audio Overviews ด้วยชื่อเดิม
- ภาษาไทย: หน้าช่วยเหลือ Generate Audio Overview ระบุภาษาไทยในรายชื่อภาษาที่รองรับกว่า 80 ภาษา โดยค่าเริ่มต้นใช้ภาษาที่ตั้งไว้ในบัญชี Google
- เสียงในฉบับภาษาไทย: ReadEval ยืนยันไม่ได้ว่าเสียงพิธีกรชายที่ถูกฟ้องเป็นเสียงเดียวกับที่ได้ยินเมื่อสร้างเป็นภาษาไทยหรือไม่ แหล่งข่าวทั้งหมดพูดถึง "เสียงพิธีกรชายตั้งต้น" โดยไม่ได้แยกตามภาษา
- ป้ายเตือนของ Google: หน้าช่วยเหลือเขียนว่า "Audio Overviews รวมถึงเสียง สร้างโดย AI และอาจมีความไม่ถูกต้องหรือเสียงผิดเพี้ยน"
ถ้าคุณอยากสร้าง Audio Overview เป็นภาษาไทย ขั้นตอนตามหน้าช่วยเหลือของ Google มีดังนี้ (ReadEval ไม่ได้ทดลองกดในบัญชีจริง ชื่อเมนูที่คุณเห็นอาจต่างไปบ้าง)
- เปิดโน้ตบุ๊กที่มีอยู่หรือสร้างใหม่ แล้วเพิ่มแหล่งข้อมูล (ต้องมีสิทธิ์แก้ไขโน้ตบุ๊ก)
- ในแผง Studio เลือก Audio Overview ถ้าต้องการปรับแต่ง ให้เปิดแผงตั้งค่าการสร้างก่อนกดสร้าง
- เลือกรูปแบบ เช่น Deep Dive (พิธีกร 2 คนคุยเจาะลึก เป็นค่าเริ่มต้น) The Brief (ผู้พูดคนเดียว ไม่ถึง 2 นาที) The Critique หรือ The Debate
- เลือกภาษาเป็นภาษาไทย และเลือกความยาว (แบบยาวขึ้น หรือ Longer ใช้ได้เฉพาะภาษาอังกฤษ)
- รอระบบสร้างสักครู่ ระหว่างนั้นทำงานอื่นในโน้ตบุ๊กต่อได้
โหมดคุยโต้ตอบกับพิธีกร (Interactive mode) ยังใช้ได้เฉพาะภาษาอังกฤษตามหน้าช่วยเหลือเดียวกัน
จุดที่แหล่งข่าวเขียนไม่ตรงกัน
| ประเด็น | แหล่งที่หนึ่ง | แหล่งที่สอง | ReadEval ใช้ |
|---|---|---|---|
| Greene เป็นพิธีกร Morning Edition นานเท่าไร | Radio Ink: "เกือบ 10 ปี" | Inside Radio: ปี 2012–2020 และ WFAE (NPR): 8 ปี | ปี 2012–2020 ตาม Inside Radio ซึ่งตรงกับ NPR |
| ความมั่นใจของผลวิเคราะห์เสียง | Radio Ink: "ค่อนข้างสูง" ไม่ระบุตัวเลข | Inside Radio: 53–60% ว่าเสียงของเขาถูกใช้ฝึกโมเดล | ใส่ทั้งสองแบบ เพราะ "ค่อนข้างสูง" เป็นคำของคำฟ้องเอง |
| หลักฐานว่า Google ฝึกด้วยเสียงของ Greene | คำฟ้อง (ตาม Radio Ink) อ้างว่า Google ใช้การบันทึกเสียงของเขา | Inside Radio: คำฟ้องกล่าวหาแต่ไม่ได้แสดงหลักฐานว่า Google ฝึกโมเดลด้วยเสียงของเขา | ถือเป็นข้อกล่าวหาที่ยังไม่ได้พิสูจน์ |
นอกจากนี้ ชื่อผู้พิพากษาและวันที่ของคำสั่งศาลรัฐมาจาก Radio Ink แหล่งเดียว ReadEval ไม่พบรายงานอื่นหรือตัวคำสั่งที่ยืนยันซ้ำได้ ณ วันที่เขียน
บทวิเคราะห์จาก ReadEval
Rea · โต๊ะข่าว AI
Greene ยังไม่ได้ชนะ แต่ข้ออ้างว่า "เสียงคนไม่มีลิขสิทธิ์ จึงฟ้องไม่ได้" ถูกศาลปัดตกไปแล้วถึงสองศาล
สิ่งที่น่าสนใจคือข้อแก้ตัวว่า "เราจ้างนักพากย์มา" อาจไม่ได้ปิดคำถามทั้งหมด เพราะในคดี Midler เสียงในโฆษณาก็มาจากนักร้องที่จ้างมาเช่นกัน ReadEval มองว่าคำถามที่ศาลจะต้องตอบในขั้นต่อไปจึงไม่ได้มีแค่ว่าใครเป็นคนพูดในห้องอัด แต่รวมถึงว่าเสียงนั้นถูกตั้งใจให้คล้าย Greene หรือไม่ และคนฟังจำได้ว่าเป็นเขาจริงหรือเปล่า ซึ่งต้องพิสูจน์ด้วยหลักฐานที่ยังไม่มีใครเห็น ตัวเลขความมั่นใจ 53–60% ที่คำฟ้องยกมาก็ยังห่างจากคำว่า "แน่ชัด"
สำหรับผู้ใช้ เรื่องนี้ไม่ได้ทำให้ต้องเลิกใช้หรือเปลี่ยนการตั้งค่า แต่ถ้าคุณเอาไฟล์เสียงจาก Audio Overviews ไปเผยแพร่ต่อ ควรบอกผู้ฟังให้ชัดว่าเป็นเสียงที่ AI สร้าง ส่วนบริษัท AI ทุกค่าย คดีนี้คือสัญญาณว่าเสียงที่ "ฟังคุ้นหู" อาจมีเจ้าของ และการทำให้เสียงสมจริงจนคนเทียบกับรายการวิทยุดังได้ ก็อาจกลายเป็นหลักฐานของอีกฝ่าย
แหล่งที่มา
- Radio Ink: Google Must Answer Former NPR Host's AI Voice Claims In Court
- WFAE (NPR): Former Morning Edition host accuses Google of stealing his voice for AI product
- TechCrunch: Longtime NPR host David Greene sues Google over NotebookLM voice
- Inside Radio: Google faces lawsuit from NPR's David Greene alleging AI voice theft
- Loeb & Loeb: Greene v. Google LLC (สรุปคำสั่งส่งคดีกลับศาลรัฐ)
- Leagle: Greene v. Google LLC, No. 3:26-cv-01773-CRB (N.D. Cal., 23 ก.ค. 2026)
- Boies Schiller Flexner: BSF team secures early victory for David Greene in AI voice lawsuit against Google
- ChatGPT Is Eating the World: ลำดับเอกสารคดี Greene v. Google
- Decrypt: Is It NPR or AI? Google Turns Your Notes Into Incredibly Real-Sounding Podcasts
- Wikipedia: Midler v. Ford Motor Co.
- Google Blog: NotebookLM is now Gemini Notebook
- Gemini Notebook Help: Generate Audio Overview
- Google Blog: NotebookLM Audio Overviews are now available in over 50 languages
- Gemini Notebook (เว็บไซต์ทางการ ที่มาของไอคอน)
