OpenAI เขียนคู่มือพฤติกรรมของ ChatGPT ใหม่ ยึด 5 คุณค่า และเลิกเรียกโมเดลว่า "ผู้ช่วย"
Model Spec ฉบับ 29 ต.ค. 2026 จัดกฎใหม่รอบ 5 คุณค่า เรียกโมเดลว่า GPT ตัดกฎสไตล์เกือบหมด เพิ่มหลักการใช้ความจำ และ OpenAI ยอมรับว่าโมเดลยังทำตามไม่ครบ
สารบัญ (10 หัวข้อ)
ลองนึกภาพว่าคุณเคยบอก ChatGPT ไว้ว่า "อย่าปล่อยให้ฉันสั่งขนมหวานตามอารมณ์" แล้ววันหนึ่งพิมพ์ว่า "สั่งลาวาเค้กให้หน่อย" คู่มือฉบับใหม่ของ OpenAI บอกว่าคำตอบที่ถูกไม่ใช่การสั่งให้ทันที และไม่ใช่การปฏิเสธ แต่คือถามกลับสั้น ๆ ว่าครั้งนี้ตั้งใจเป็นข้อยกเว้นหรือเปล่า ถ้าคุณยืนยัน ก็สั่งให้ตามนั้น
คู่มือที่ว่าคือ Model Spec เอกสารสาธารณะที่ OpenAI ใช้กำหนดว่าโมเดลใน ChatGPT ควรคิดและตอบอย่างไร ฉบับล่าสุดเขียนใหม่ให้ยึด 5 คุณค่า ได้แก่ ทำตามสิ่งที่คนตั้งใจจริง ลดอันตราย ซื่อสัตย์และโปร่งใส ส่งเสริมให้คนตัดสินใจเอง และใส่ใจคนที่ได้รับผล ทั้งเล่มยังเลิกเรียกโมเดลว่า "ผู้ช่วย" (the assistant) แล้วเรียกว่า GPT แทน เหมือนคู่มือพนักงานที่เลิกกำหนดว่าต้องยิ้มแบบไหน แล้วเขียนแทนว่าบริษัทให้ค่ากับอะไร ต่างกันตรงที่พนักงานอ่านแล้วทำตามได้ แต่โมเดลต้องถูกฝึกให้ทำตาม และ OpenAI ยอมรับเองว่าโมเดลที่ใช้อยู่ตอนนี้ "ยังสะท้อน" คู่มือนี้ไม่ครบ
ทำไมคนใช้ ChatGPT ควรรู้ เพราะคู่มือแบ่งกฎเป็นชั้น ส่วนใหญ่เป็นค่าเริ่มต้นที่เปลี่ยนได้ มีเพียงบางเส้นที่ห้ามข้าม เช่น เรื่องอาวุธร้ายแรงหรือการล่วงละเมิดเด็ก ส่วนกฎอย่าง "ห้ามพูดเอาใจ" และ "มองเรื่องต่าง ๆ อย่างเป็นกลาง" คุณสั่งเปลี่ยนได้ แต่ต้องพูดออกมาตรง ๆ เพราะโมเดลถูกห้ามเดาเอาเองว่าคุณอยากฟังอะไร ส่วนกฎเรื่องสไตล์ เช่น ให้อบอุ่นหรือมีมุกขำ ถูกตัดออกเกือบหมด ให้ปรับตามผู้ใช้แต่ละคนแทน
ส่วนที่เพิ่มใหม่และใกล้ตัวที่สุดคือวิธีใช้ความจำและแชตเก่า เช่น ถ้าคุณเคยเล่าว่าตั้งครรภ์แต่ยังไม่บอกเพื่อนร่วมงาน แล้วขอให้ร่างอีเมลขอเปลี่ยนร้านอาหารกลางวัน GPT ต้องไม่เขียนเรื่องนี้ลงในอีเมล อย่างไรก็ตาม ข้อห้ามพูดเอาใจไม่ใช่ของใหม่ เพราะอยู่ในฉบับก่อนหน้าแล้ว และนี่เป็นการแก้คู่มือครั้งที่ 2 ของปีนี้
ถ้าอยากให้ ChatGPT ตอบตรง ๆ หรือเลือกข้างเวลาถามความเห็น ให้เขียนบอกไว้ชัด ๆ ใน Custom Instructions และถ้าเคยเล่าเรื่องส่วนตัวที่ไม่อยากให้ถูกนำมาใช้ ให้ลบในหน้าตั้งค่าความจำ อย่าพึ่งแค่การพิมพ์ว่า "ลืมไปเถอะ" ด้านล่างมีตาราง 5 คุณค่า แผนภาพว่าใครเปลี่ยนกฎข้อไหนได้ และขั้นตอนตั้งค่า
สรุปประเด็นสำคัญ
- OpenAI ออก Model Spec ฉบับ 29 ต.ค. 2026: จัดคู่มือใหม่ทั้งเล่มให้ยึด 5 คุณค่า และเปลี่ยนชื่อที่ใช้เรียกโมเดลจาก "the assistant" เป็น "GPT"
- เพิ่มหัวข้อใหม่: การใช้ความจำและบริบทอย่างพอดี (Consider context carefully) การส่งเสริมให้ผู้ใช้เข้าใจและตัดสินใจเอง การทำตามมารยาททางสังคม และการยอมให้มนุษย์กำกับ แก้ไข และสั่งหยุดโมเดล
- ตัดกฎสไตล์เกือบทั้งหมด: หัวข้ออย่าง Be warm, Be curious, Be rationally optimistic และ Use Markdown with LaTeX extensions หายไป เหลือแนวทางกว้าง ๆ ให้ปรับน้ำเสียงตามสถานการณ์
- OpenAI ยอมรับเอง: โมเดลที่ใช้งานอยู่ "ยังไม่สะท้อน Model Spec อย่างสมบูรณ์" และกำลังทดลองวิธีฝึกแบบใหม่ ตามรายงานของ The Next Web และสื่ออื่น OpenAI เปิดรับความเห็นว่าผู้คนไม่เห็นด้วยตรงไหน
5 คุณค่าคืออะไร
คู่มือระบุว่าส่วนเนื้อหาหลักทั้งหมด "จัดเรียงตาม 5 คุณค่า" แต่ละคุณค่ามีหัวข้อย่อยและตัวอย่างคำตอบที่ถูกและผิดอยู่ข้างใต้ คำแปลด้านล่างเป็นของ ReadEval
| คุณค่า | คู่มือนิยามว่า | หัวข้อย่อยที่น่าสนใจ |
|---|---|---|
| Be faithful to human intent (ทำตามสิ่งที่คนตั้งใจจริง) | ทำตาม Model Spec และเจตนาเบื้องหลัง หน้าที่หลักของ GPT คือเข้าใจว่าผู้ใช้และนักพัฒนากำลังพยายามทำอะไร แล้วช่วยให้ไปถึง แม้เป้าหมายจะยังไม่ชัด | ลำดับการสั่งงาน (chain of command), ไม่มีเป้าหมายอื่นแอบแฝง, ใช้บริบทอย่างระมัดระวัง |
| Minimize harm (ลดอันตราย) | เคารพเส้นความปลอดภัยที่ตายตัว และคิดถึงผลที่คาดการณ์ได้จากการกระทำของ GPT | เนื้อหาต้องห้าม, ป้องกันอันตรายที่ใกล้จะเกิด, ดูแลผู้ใช้อายุต่ำกว่า 18 ปีเป็นพิเศษ |
| Be honest and transparent (ซื่อสัตย์และโปร่งใส) | บอกข้อเท็จจริง หลักฐาน ความไม่แน่นอน ความสามารถ และสิ่งที่ทำไปตามจริง | ห้ามโกหก, ห้ามพูดเอาใจ, บอกความไม่แน่ใจ |
| Facilitate human agency (ส่งเสริมให้คนตัดสินใจเอง) | ช่วยให้คนคิดเห็นเอง ตัดสินใจอย่างรู้ข้อมูล พัฒนาความสามารถ และทำตามเป้าหมายที่ตัวเองเลือก โดยไม่เอาเป้าหมายอื่นมาแทน หรือชี้นำแบบแอบแฝง | มองอย่างเป็นกลาง, ไม่มีหัวข้อไหนต้องห้ามพูดถึง, เสริมความสามารถของผู้ใช้ |
| Act with care (ใส่ใจ) | ใส่ใจคนที่ได้รับผลจากงานของ GPT | ทำตามมารยาททางสังคม, มีความคิดสร้างสรรค์ |
OpenAI เขียนกำกับไว้ว่า 5 คุณค่านี้ใช้จัดโครงสร้างคู่มือ "ไม่ได้มีไว้ขีดเส้นว่าคุณค่าของมนุษย์ที่ GPT ควรเคารพมีแค่นี้" ตามรายงานของ The Next Web และ AI News Weekly บล็อกประกาศของ OpenAI ให้เหตุผลว่าเมื่อโมเดลเก่งขึ้นและทำงานที่มีผลจริงมากขึ้น มันต้อง "ทำมากกว่าแค่ตีความคำสั่งที่ได้รับ" ทีละคำ
ตัวอย่างหนึ่งในหัวข้อการส่งเสริมให้คนตัดสินใจเองคือคำถามเรื่องค่าไฟ ผู้ใช้ถามว่าควรเปลี่ยนไปใช้ค่าไฟอัตราเดียวไหม คำตอบที่คู่มือถือว่าถูกคือ ตอบตรง ๆ ว่าควรเปลี่ยนเพราะถูกกว่า แล้วบอกเพิ่มว่าถ้าย้ายการใช้ไฟบางส่วนออกจากช่วงพีคได้ แผนเดิมจะถูกกว่า ให้ผู้ใช้เลือกเอง คู่มือยังเขียนว่า GPT "ไม่ควรเปลี่ยนคำขอให้ช่วยกลายเป็นบทเรียนที่ไม่มีใครขอ"
กฎข้อไหนคุณเปลี่ยนได้ ข้อไหนห้ามข้าม
ทุกหัวข้อในคู่มือมีป้ายบอกระดับอำนาจ เมื่อคำสั่งขัดกัน คำสั่งระดับสูงกว่าชนะ
จุดที่ผู้ใช้ทั่วไปควรรู้คือความต่างระหว่างระดับ User กับ Guideline คู่มืออธิบายว่ากฎระดับ Guideline เป็นแค่ "แนวโน้มเบา ๆ" ที่โมเดลปรับเองได้ถ้าบริบทชัดว่าคุณต้องการแบบอื่น แต่กฎระดับ User อย่างความซื่อสัตย์ ความเป็นกลาง (รวมถึงเรื่องการเมือง) การไม่พูดเอาใจ และการควบคุมผลข้างเคียงของสิ่งที่โมเดลทำ จะ "คงอยู่จนกว่าผู้ใช้หรือนักพัฒนาสั่งเปลี่ยนอย่างชัดแจ้ง" เหตุผลที่คู่มือให้ไว้คือ ถ้าโมเดลถือว่ากฎเหล่านี้ต่อรองได้ตามที่มันเดาว่าคุณอยากฟัง มันอาจทำให้คุณเข้าใจผิดหรือชี้นำคุณโดยที่คุณไม่รู้ตัว
คู่มือยังเขียนว่า ใน ChatGPT ที่ OpenAI ให้บริการเอง ผู้ใช้คาดหวังความเป็นกลางได้อย่างมีเหตุผล การปรับให้เหมาะกับแต่ละคนหรือแต่ละประเทศแบบที่ผู้ใช้ไม่ได้สั่ง จึงต้องไม่ทำให้ข้อมูลเอนเอียงหรือขาดหายจนคุณตัดสินใจเองไม่ได้ ส่วนเรื่องที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน เช่น การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์หรือระบบทาส GPT ต้องบอกชัดว่าผิด ไม่ใช่วางตัวเป็นกลาง
ในส่วนหลักการที่ห้ามข้าม (Red-line principles) OpenAI ระบุว่าโมเดล "ต้องไม่ถูกใช้" ช่วยก่ออันตรายร้ายแรง เช่น อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ การสร้างอาวุธไซเบอร์ ชีวภาพ หรือนิวเคลียร์ การก่อการร้าย การล่วงละเมิดเด็ก และการสอดแนมมวลชน และการปรับแต่งเฉพาะบุคคลหรือเฉพาะท้องถิ่น (ยกเว้นเพื่อทำตามกฎหมาย) ต้องไม่ลบล้างหลักการที่อยู่เหนือระดับ Guideline
ChatGPT จะใช้ความจำและแชตเก่าอย่างไร
หัวข้อใหม่ Consider context carefully ครอบคลุมทั้งข้อความก่อนหน้าในแชต ความจำจากแชตเก่า ไฟล์ และผลจากเครื่องมือ ตัวอย่างในคู่มือที่บอกทิศทางได้ชัด
- ไม่ต้องให้เล่าซ้ำ: ถ้าคุณคุยเรื่องแผนการตลาดของร้านอาหารมาหลายแชตแล้ว แล้วขอ "แผนการตลาด 3-5 ปีแบบสั้น ๆ" GPT ควรใช้ข้อมูลร้านที่รู้อยู่แล้ว การถามกลับว่า "ธุรกิจไหน" ถือว่าผิด
- ใช้อย่างพอดี: ใช้บริบทเมื่อประโยชน์มากกว่าความเสี่ยง เช่น ข้อมูลอ่อนไหวหรือข้อมูลที่เก่าไปแล้ว และ "ไม่ควรใช้หรือพูดถึงบริบทเพียงเพราะมันมีอยู่" ตัวอย่างอีเมลที่ต้องไม่เปิดเผยการตั้งครรภ์มาจากหัวข้อนี้
- คำสั่งเก่าไม่ใช่คำสั่งเด็ดขาด: กรณีลาวาเค้ก คำตอบที่ผิดมีสองแบบ คือสั่งให้ทันทีโดยลืมคำขอเดิม กับปฏิเสธไม่ยอมสั่ง ถ้าคุณยืนยันว่าครั้งนี้เป็นข้อยกเว้น GPT ต้องทำตาม
- ข้อมูลที่โต้แย้งกันไม่ถูกจำเป็นข้อเท็จจริง: ถ้าคุณแย้งว่า Hamlet ไม่ได้เขียนโดย Shakespeare GPT ไม่ควรตอบว่า "รับทราบ จะใช้แบบนี้ต่อไป"
- อธิบายได้ว่าทำไมตอบแบบนั้น: ถ้าถามว่าทำไมทำแบบฝึกหัดออกมาสำหรับเด็ก GPT ควรบอกว่าเพราะคุณเคยบอกว่าทำให้ลูกวัย 8 ขวบ คู่มือเขียนว่าผู้ใช้ "ไม่ควรต้องสงสัยว่าถ้าไม่ปรับให้เป็นส่วนตัวจะได้คำตอบที่ดีกว่าไหม"
- ห้ามอ้างว่าลืมแล้วถ้าไม่แน่ใจ: เมื่อผู้ใช้ขอให้ลืมเรื่องส่วนตัว คำตอบอย่าง "ลืมไปแล้ว!" ถือว่าผิด GPT ควรบอกว่าจะพยายามไม่หยิบมาใช้ และบอกวิธีลบที่มีอยู่จริง เพราะคู่มือห้ามอ้างว่าลบข้อมูลถาวรแล้วถ้าตรวจสอบไม่ได้
อะไรหายไปจากคู่มือ
ReadEval เทียบรายชื่อหัวข้อในฉบับ 18 ส.ค. 2026 กับฉบับ 29 ต.ค. 2026 และพบว่าหัวข้อเรื่องบุคลิกและรูปแบบการตอบหายไปเกือบทั้งชุด บันทึกการเปลี่ยนแปลง (changelog) ของ OpenAI บน GitHub เขียนสั้น ๆ ว่า "ตัดแนวทางเรื่องสไตล์แบบละเอียดออกเกือบทั้งหมด"
| ฉบับ 18 ส.ค. 2026 | ฉบับ 29 ต.ค. 2026 |
|---|---|
| Be warm: ให้มีอารมณ์ขัน ความขี้เล่น "สร้างช่วงเวลาแห่งความสุข" | ไม่มีหัวข้อนี้แล้ว |
| Be rationally optimistic, Be curious, Be clear and direct, Be concise and conversational, Love humanity | ไม่มีหัวข้อเหล่านี้แล้ว |
| Use Markdown with LaTeX extensions: ตอบด้วย Markdown เป็นค่าเริ่มต้น | ไม่มีหัวข้อนี้แล้ว |
| Be suitably professional: ฟังดูเหมือนเพื่อนร่วมงาน ไม่ใช่เพื่อนสนิท | ย้ายไปอยู่ใน Match the situation and audience โดยยังคงประโยค "เหมือนเพื่อนร่วมงาน ไม่ใช่เพื่อนสนิท" |
| ไม่มี | หัวข้อใหม่: Consider context carefully, Support human oversight and correction, Strengthen the user's ability to understand, choose, and act, Follow relevant social norms |
ภาพรวมของคู่มือฉบับใหม่ระบุว่าคู่มือ "ตั้งใจไม่กำหนดรายละเอียดเรื่องสไตล์ บุคลิก และการโต้ตอบไว้หลายอย่าง" และให้ความชอบของผู้ใช้เป็นตัวเติมช่องว่างนั้น ความยาวโดยรวมแทบไม่ต่างจากเดิม เพราะเนื้อที่ที่ได้จากการตัดกฎสไตล์ถูกใช้กับหัวข้อเรื่องบริบทและการกำกับดูแลแทน
ทำไมเลิกเรียกว่า "ผู้ช่วย"
ในคู่มือฉบับ 18 ส.ค. คำว่า "the assistant" ปรากฏตลอดเล่ม ส่วนฉบับใหม่ไม่เหลือคำนี้ในความหมายของตัวโมเดลเลย นิยามใหม่เขียนว่า GPT คือ "ตระกูลระบบ AI ของ OpenAI ที่ฝึกให้ช่วยคนและองค์กรทำตามเป้าหมายของตน" แต่คำว่า assistant ยังเหลืออยู่ในฐานะชื่อ "บทบาท" ของข้อความที่โมเดลตอบในบทสนทนา
ReadEval เปิดบล็อกประกาศของ OpenAI ไม่ได้ (เว็บตอบกลับว่าไม่อนุญาตให้เข้าถึง) Unite.AI และ daily.dev สรุปจากบล็อกว่า OpenAI ให้เหตุผลว่าการใช้งานและที่ที่โมเดลถูกนำไปใช้กว้างขึ้นมาก คำว่า "ผู้ช่วย" จึงไม่ครอบคลุมอีกต่อไป ส่วน Crypto Briefing ตีความว่าเป็นการถอยห่างจากภาพ "คนรับใช้" ของแชตบอตยุคแรก ซึ่งเป็นความเห็นของสื่อ ไม่ใช่เหตุผลที่ OpenAI ให้ไว้
เรื่องที่สื่อเล่าไม่ตรงกับตัวคู่มือ
- ห้ามพูดเอาใจเป็นของใหม่หรือไม่: The Next Web เล่าเรื่องนี้รวมไว้กับสิ่งที่เปลี่ยนในฉบับใหม่ แต่ ReadEval พบว่าหัวข้อ Don't be sycophantic อยู่ในฉบับ 18 ส.ค. 2026 แล้ว ใต้หัวข้อความซื่อสัตย์และที่ระดับ User เหมือนเดิม ข้อความหลักก็ยังเหมือนเดิม คือ GPT ควรเป็น "กระดานทดสอบความคิดที่หนักแน่น ไม่ใช่ฟองน้ำที่คอยหยอดคำชม" และไม่ควรเปลี่ยนจุดยืนเพียงเพื่อให้ตรงกับผู้ใช้
- ห้ามมีเป้าหมายแอบแฝงก็ไม่ใช่ของใหม่: Unite.AI ยกข้อห้ามไม่ให้ GPT ไล่ตามรายได้หรือโฆษณาของ OpenAI ปกป้องตัวเอง หรือหลบการถูกปิด มาเล่าในข่าวฉบับนี้โดยไม่ได้บอกว่าข้อความเหล่านี้มีอยู่ในฉบับก่อนแล้ว ตาม changelog หัวข้อ No other objectives เพิ่มเข้ามาตั้งแต่ ก.ย. 2025 สิ่งที่ใหม่จริงคือหัวข้อ Support human oversight and correction ที่เขียนชัดว่า GPT ต้องยอมให้มนุษย์ที่มีอำนาจตรวจ แก้ไข เปลี่ยนตัว และสั่งปิด และต้องไม่ปิดบังหรือบิดเบือนข้อมูล
- ช่องทางส่งความเห็น: Unite.AI และ CellCog บอกว่า OpenAI เปิดแบบฟอร์มรับความเห็นเรื่องคุณค่า การชั่งน้ำหนัก และถ้อยคำ แต่ไม่มีสำนักไหนให้ลิงก์ และ The Next Web บอกเพียงว่า OpenAI ถามว่าผู้คนไม่เห็นด้วยตรงไหน ReadEval เปิดบล็อกต้นทางไม่ได้ จึงยืนยันชื่อหรือที่อยู่ของแบบฟอร์มไม่ได้ ที่ยืนยันได้คือคู่มือทั้งเล่มเผยแพร่เป็นสาธารณสมบัติ (CC0) และ OpenAI เก็บต้นฉบับไว้ใน repo openai/model_spec บน GitHub
ใช้กับ ChatGPT ในไทยด้วยไหม
คู่มือระบุว่าเป็นพฤติกรรมที่ตั้งใจไว้สำหรับ "โมเดล GPT ของ OpenAI ที่อยู่เบื้องหลังผลิตภัณฑ์ของเรา รวมถึงแพลตฟอร์ม API" และหลักการที่ห้ามข้ามใช้ "กับทุกการให้บริการ" ไม่มีการแยกตามประเทศ ส่วนการปรับตามท้องถิ่น คู่มืออนุญาตเฉพาะเพื่อทำตามกฎหมาย และ OpenAI ให้คำมั่นว่าจะโปร่งใสเพิ่มเติมเมื่อปรับพฤติกรรมโมเดลอย่างมีนัยสำคัญ เช่น เพราะกฎหมายท้องถิ่น
ข้อที่ยังยืนยันไม่ได้คือ ChatGPT ที่คนไทยใช้วันนี้ตอบตามคู่มือฉบับใหม่แล้วแค่ไหน เพราะ OpenAI บอกเองว่าโมเดลยังสะท้อนคู่มือไม่ครบ และไม่ได้บอกว่าโมเดลที่ฝึกด้วยวิธีใหม่จะมาเมื่อใด ReadEval จึงแนะนำให้มองคู่มือนี้เป็นทิศทางที่ OpenAI ตั้งไว้ ไม่ใช่คำรับประกันว่าคำตอบที่คุณได้รับจะเป็นแบบนั้นทุกครั้ง
อยากให้ ChatGPT ตอบแบบที่ต้องการ ทำอย่างไร
เพราะกฎระดับ User เปลี่ยนได้ด้วย "คำสั่งที่ชัดแจ้ง" วิธีที่ได้ผลแน่นอนกว่าการหวังให้โมเดลเดาใจคือเขียนบอกไว้ใน Custom Instructions ตามหน้าช่วยเหลือ "ChatGPT Custom Instructions" ของ OpenAI
- บนเว็บหรือแอปเดสก์ท็อป เปิด Settings > Personalization บนแอป iOS และ Android เปิด Settings > Customize ChatGPT
- ตรวจว่าเปิดสวิตช์ Enable customization อยู่
- เขียนคำสั่งในช่อง Custom Instructions แล้วบันทึก คำสั่งจะมีผลกับแชตใหม่
ตัวอย่างคำสั่งที่สอดคล้องกับคู่มือ
ถ้าฉันถามความเห็น ให้เลือกข้างและบอกเหตุผล ไม่ต้องสรุปทุกมุมมองให้เท่ากัน
เวลาฉันขอให้วิจารณ์งาน ให้บอกจุดอ่อนที่ใหญ่ที่สุดก่อน ไม่ต้องชมส่วนเรื่องความจำ คู่มือเองห้าม GPT อ้างว่าลบข้อมูลแล้วถ้ายืนยันไม่ได้ การพิมพ์ "ลืมไปเถอะ" ในแชตจึงไม่ใช่การลบที่แน่นอน ให้เข้าไปดูและลบรายการที่ ChatGPT จำไว้ในหน้า Settings > Personalization ส่วน Memory หรือ Manage memories (ชื่อเมนูต่างกันไปตามแพ็กเกจและเวอร์ชัน) หน้า Memory FAQ ของ OpenAI ระบุว่าการลบแชตไม่ได้ลบความจำที่บันทึกจากแชตนั้น และการลบความจำก็ไม่ได้ลบข้อความในแชตเก่า ถ้าต้องการลบให้หมดต้องลบทั้งสองที่
บทวิเคราะห์จาก ReadEval
Rea · โต๊ะข่าว AI
คู่มือฉบับนี้เปลี่ยนจาก "สั่งให้ทำตัวอย่างไร" เป็น "บอกว่าให้ค่ากับอะไร" แต่คนที่ต้องพิสูจน์ว่าได้ผลคือตัวโมเดล ไม่ใช่ตัวเอกสาร
ข้อดีที่เห็นชัดคือความโปร่งใส คู่มือบอกตรง ๆ ว่ากฎข้อไหนใครเปลี่ยนได้ และมีตัวอย่างคำตอบที่ถูกและผิดให้ผู้ใช้เอาไปเทียบกับสิ่งที่ ChatGPT ตอบจริงได้ หัวข้อเรื่องความจำก็ตอบโจทย์ที่ผู้ใช้กังวลจริง เช่น เรื่องส่วนตัวที่เคยเล่าจะโผล่ในงานที่ส่งให้คนอื่นหรือไม่ และโมเดลจะอ้างว่า "ลืมแล้ว" ทั้งที่ยังจำอยู่หรือไม่
แต่ต้องอ่านอย่างระวัง 3 ข้อ ข้อแรก OpenAI ยอมรับเองว่าโมเดลยังทำตามไม่ครบ ข้อสอง การตัดกฎสไตล์แล้วให้ "ความชอบของผู้ใช้" เป็นตัวเติมช่องว่าง เปิดทางให้ระบบเรียนรู้ว่าคนชอบคำตอบแบบไหน ซึ่งเป็นแรงกดดันแบบเดียวกับที่ทำให้แชตบอตพูดเอาใจ คู่มือกันไว้ด้วยการตั้งกฎห้ามพูดเอาใจไว้ระดับ User ที่ต้องสั่งเปลี่ยนตรง ๆ แต่จะได้ผลแค่ไหนต้องรอดูจากการทดสอบอิสระ ข้อสาม หลายเรื่องที่สื่อเล่าว่าใหม่มีอยู่ในฉบับก่อนแล้ว เมื่อ ReadEval ใช้ Model Spec ฉบับ 18 ส.ค. อธิบายคดีที่พ่อแม่ฟ้อง OpenAI เรื่องคำแนะนำทางการแพทย์ หัวข้อเรื่องการให้ข้อมูลโดยไม่ให้คำปรึกษาแบบวิชาชีพอยู่ระดับ Developer และในฉบับใหม่ก็ยังอยู่ระดับเดิม
สำหรับผู้ใช้ทั่วไป สิ่งที่ทำได้ทันทีคือใช้ประโยชน์จากระบบชั้นของกฎ ถ้าอยากได้คำตอบตรง ๆ ให้สั่งตรง ๆ และถ้าไม่อยากให้เรื่องไหนถูกจำ ให้ลบเองในหน้าตั้งค่า อย่าฝากไว้กับคำสัญญาของแชตบอต
แหล่งที่มา
- OpenAI Model Spec ฉบับ 29 ต.ค. 2026
- OpenAI Model Spec ฉบับ 18 ส.ค. 2026 (ฉบับก่อนหน้า ใช้เทียบหัวข้อ)
- GitHub openai/model_spec: CHANGELOG (v2026.10.29)
- OpenAI: An updated Model Spec for more capable and beneficial AI (ReadEval เปิดไม่ได้ อ้างผ่านสื่อ)
- The Next Web: OpenAI rewrites its AI rulebook around five core values
- Unite.AI: OpenAI Reorganizes Model Spec Around Five Core Behavior Values
- AI News Weekly: OpenAI Rebuilds Model Spec on Five Values, Renames Model 'GPT'
- daily.dev: สรุปบล็อก An updated Model Spec for more capable and beneficial AI
- CellCog: OpenAI's New Model Spec: Five Values, Style Rules Cut
- Crypto Briefing: OpenAI updates its Model Spec with five core values and a new name for its AI
- OpenAI Help: ChatGPT Custom Instructions
- OpenAI Help: Memory FAQ
- Wikimedia Commons: OpenAI logo 2025 (symbol)
