วุฒิสมาชิกสหรัฐฯ ส่งจดหมายถาม Meta ว่าแว่น AI กันแอบถ่ายได้แค่ไหน และภาพไปถึงมือใคร

ลองนึกภาพว่าคุณนั่งในร้านกาแฟ คนโต๊ะข้าง ๆ ใส่แว่นกันแดดหน้าตาธรรมดา แต่มุมกรอบมีกล้องเล็ก ๆ ซ่อนอยู่ แว่นแบบนี้คือแว่น AI ของ Meta ที่ถ่ายรูป ถ่ายวิดีโอ และส่งภาพตรงหน้าให้ AI ช่วยดูได้ ล่าสุดวุฒิสมาชิกสหรัฐฯ สองคนเขียนจดหมายไปถาม Mark Zuckerberg ซีอีโอ Meta ว่าคนที่ถูกถ่ายโดยไม่รู้ตัวมีอะไรคุ้มครองบ้าง

Ron Wyden และ Ed Markey เขียนว่าแว่นของ Meta "ถูกโยงเข้ากับการละเมิดความเป็นส่วนตัวที่น่ากังวลมากขึ้นเรื่อย ๆ" ทั้งของคนใส่และคนรอบข้าง แล้วถามว่าไฟที่บอกว่ากำลังถ่ายถูกดัดแปลงได้ไหม แว่นเผลอเปิดกล้องเองได้ไหม และภาพที่ส่งให้ AI ถูกเก็บไว้ ใช้ฝึก AI หรือเปิดให้พนักงานและผู้รับจ้างดูเมื่อไร ทั้งหมดนี้เป็นคำถาม ยังไม่ใช่ผลการสอบสวน และจนถึงวันที่ข่าวนี้เผยแพร่ สื่อที่รายงานยังไม่พบคำตอบจาก Meta

ที่ถามตอนนี้เพราะมีรายงานซ้อนกันหลายเรื่อง ทั้งคลิปผู้ชายใช้แว่นแอบถ่ายผู้หญิงแล้วโพสต์ลงโซเชียล และรายงานของสื่อสวีเดนว่าผู้รับจ้างในเคนยาที่ติดป้ายข้อมูลให้ AI ได้เห็นภาพส่วนตัวที่แว่นถ่ายไว้ ซึ่ง Meta ยุติสัญญากับบริษัทนั้นแล้ว

จุดที่หลายคนไม่รู้คือไฟสีขาวหน้าแว่น Meta อธิบายว่าไฟนี้กะพริบเมื่อถ่ายรูปหรือวิดีโอ "ลงคลังภาพ" เหมือนไฟ On Air หน้าห้องจัดรายการวิทยุที่บอกว่ากำลังออกอากาศ แต่ไม่ได้บอกทุกครั้งที่ไมค์ทำงาน เพราะตอนถาม AI ว่า "นี่คืออะไร" แว่นก็ถ่ายภาพส่งให้ AI เหมือนกัน และ Biometric Update อ้างหน้าคำถามของ Ray-Ban ว่ารุ่นใหม่ไม่เปิดไฟในกรณีนี้ ต่างจากไฟ On Air ตรงที่ถ้าเอาเทปปิดไฟ แว่นจะปิดกล้องเอง

เรื่องนี้ใกล้ตัวคนไทยขึ้น เพราะแว่นกลุ่มนี้เพิ่งเริ่มขายในไทยเมื่อ 20 ต.ค. ถ้าคุณใส่แว่นนี้ เปิดแอป Meta AI ไปที่การตั้งค่าแว่น หัวข้อ Meta AI แล้วปิด "Store visual data from AI experiences" ภาพที่ถาม AI จะไม่ถูกเก็บ ไม่ถูกใช้ฝึก และไม่มีคนตรวจ ตามหน้าช่วยเหลือของ Meta ถ้าคุณเป็นคนรอบข้าง ไฟขาวกะพริบแปลว่ากำลังถ่ายแน่ ๆ แต่ไฟดับก็ไม่ได้แปลว่ากล้องไม่ได้ใช้งานเลย คำถามในจดหมาย ขั้นตอนตั้งค่า และสิ่งที่ยังไม่ยืนยันสำหรับไทยอยู่ด้านล่าง

สรุปประเด็นสำคัญ

• ใครถามใคร: วุฒิสมาชิก Ron Wyden (รัฐโอเรกอน) และ Edward Markey (รัฐแมสซาชูเซตส์) พรรคเดโมแครต ส่งจดหมายลงวันที่ 29 ต.ค. 2026 ถึง Mark Zuckerberg ขอคำตอบก่อนวันขอบคุณพระเจ้า 26 พ.ย. 2026
• ถามเรื่องอะไร: มาตรการกันการแอบถ่ายภาพส่วนตัว การดัดแปลงไฟบอกสถานะ การเปิดกล้องโดยไม่ตั้งใจ การเบลอหน้าคนและป้ายทะเบียน ภาพไปถึงพนักงานหรือผู้รับจ้างเมื่อไร ใช้ฝึก AI หรือไม่ และ Meta ประเมินความเสี่ยงก่อนขายหรือเปล่า
• สถานะ: เป็นคำถามจากวุฒิสมาชิก ไม่ใช่ผลการสอบสวนหรือคำตัดสิน และสื่อที่รายงานยังไม่มีคำตอบหรือความเห็นจาก Meta ต่อจดหมายฉบับนี้
• สิ่งที่เจ้าของแว่นทำได้: ปิด "Store visual data from AI experiences" ในแอป Meta AI เพื่อไม่ให้ภาพที่ถาม AI ถูกเก็บ ใช้ฝึก หรือให้คนตรวจ แต่การตั้งค่านี้ไม่ครอบคลุมเสียงที่สั่ง AI

จดหมายถามอะไรบ้าง

ReadEval เปิดไฟล์จดหมายบนเว็บไซต์ของ Wyden ไม่ได้ เพราะเว็บไซต์วุฒิสภาปฏิเสธการเข้าถึงอัตโนมัติ เนื้อหาด้านล่างจึงรวบรวมจากรายงานของ 404 Media, Engadget และ Gizmodo ที่อ่านจดหมายฉบับเต็ม ประโยคในเครื่องหมายคำพูดเป็นคำแปลของ ReadEval จากส่วนที่สื่อยกมา

ข้อกล่าวหาที่หนักที่สุดในจดหมายคือ Meta รู้ความเสี่ยงอยู่แล้ว Gizmodo ยกประโยคที่ว่า "แม้ Meta จะระบุความเสี่ยงต่อความเป็นส่วนตัวของคนรอบข้างและกลุ่มเปราะบางไว้ก่อนเปิดตัวแว่นในปี 2021 แต่ก็ยังเปิดตัวสินค้าที่เหมือนตัดมาเพื่อละเมิดความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้และคนรอบข้าง" จดหมายยังอ้างว่า "เอกสารของ Meta เองยืนยันว่าภาพที่ประมวลผลผ่านฟีเจอร์ AI มองเห็นของแว่นอาจถูกเก็บและใช้ฝึกระบบ AI" รวมถึงผ่านผู้ตรวจที่เป็นคน และ 404 Media ยกอีกประโยคว่า การ "เปิดเผยช่วงเวลาส่วนตัวของคนที่ไม่รู้ตัวให้คนแปลกหน้าดูเพื่อฝึก AI" เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ร้ายแรงกว่า จดหมายปิดท้ายว่าคำมั่นเรื่องความเป็นส่วนตัวและการป้องกันการละเมิดด้วยภาพส่วนตัวของ Meta "ฟังดูกลวง" หากบริษัทแสดงไม่ได้ว่าลงมือทำอะไรจริงจัง

ทั้งหมดนี้เป็นมุมมองและคำถามของวุฒิสมาชิก Meta ยังไม่ได้ตอบ และจดหมายไม่ได้บังคับทางกฎหมายด้วยตัวเอง

ทำไมถึงถามตอนนี้

จดหมายและสื่อที่รายงานโยงคำถามเข้ากับเหตุการณ์ชุดนี้ (ทุกข้อเป็นรายงานหรือข้อกล่าวหา ยังไม่มีศาลตัดสิน)

• ต.ค. 2025: 404 Media รายงานว่ามีคนใช้แว่น Ray-Ban Meta ถ่ายและคุกคามพนักงานร้านนวด แล้วโพสต์ลงบัญชี Instagram ที่มีผู้ติดตามหลักแสน
• ม.ค. 2026: BBC รายงานกรณีผู้หญิงคนหนึ่งที่ถูกถ่ายด้วยแว่น แล้วเบอร์โทรของเธอถูกโพสต์คู่กับคลิป ตามที่ 404 Media สรุปไว้
• ต้นปี 2026: หนังสือพิมพ์สวีเดน Svenska Dagbladet และ Göteborgs-Posten รายงานว่าพนักงานของ Sama บริษัทติดป้ายข้อมูลในไนโรบี ประเทศเคนยา ได้เห็นภาพจากแว่นที่มีทั้งภาพเปลือย การเข้าห้องน้ำ และข้อมูลบัตรธนาคาร Meta ยุติสัญญากับ Sama ในเวลาต่อมา และสำนักงานคุ้มครองข้อมูลของสหราชอาณาจักร (ICO) ประกาศตรวจสอบ
• มี.ค. 2026: มีการฟ้องแบบกลุ่ม (class action) ในสหรัฐฯ โดยสำนักงานกฎหมาย Clarkson กล่าวหาว่าโฆษณา "designed for privacy, controlled by you" ทำให้ผู้ซื้อเข้าใจผิด เพราะไม่ได้บอกชัดว่าคนอาจตรวจภาพที่ส่งให้ Meta AI Meta ตอบสื่อในตอนนั้นว่า "เมื่อผู้ใช้แชร์เนื้อหากับ Meta AI บางครั้งเราใช้ผู้รับจ้างตรวจข้อมูลนี้ เพื่อปรับปรุงประสบการณ์ของผู้ใช้ เหมือนที่หลายบริษัททำ" และ "มีขั้นตอนกรองข้อมูลเพื่อป้องกันไม่ให้ข้อมูลที่ระบุตัวตนถูกตรวจ"
• ก.ค.–ส.ค. 2026: Adam Mosseri หัวหน้า Instagram ประกาศว่าจะแบนผู้ใช้ที่โพสต์คลิปคุกคามหรือแกล้งคนที่ถ่ายด้วยแว่น และ Meta อัปเดตให้แว่นไม่ถ่ายเมื่อไฟถูกบัง ตามที่ Gizmodo สรุปไว้
• ต.ค. 2026: เจ้าของแว่นบางคนรายงานว่าหลังอัปเดตเฟิร์มแวร์ แว่นบันทึกบทสนทนาโดยไม่ได้สั่ง Meta บอก Gizmodo ว่าแก้แล้วแต่ไม่ได้อธิบายสาเหตุ

Engadget และ Gizmodo ยังเล่าว่ามีคนเห็นเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองสหรัฐฯ (ICE) ใส่แว่นนี้ระหว่างการบุกจับ และหน่วยต่อต้านการก่อการร้ายของตำรวจนิวยอร์กเคยทำบันทึกแสดงความกังวลเรื่องการสอดแนม

ไฟบนแว่นบอกอะไร และไม่บอกอะไร

หน้าความเป็นส่วนตัวของแว่น AI บนเว็บไซต์ Meta เรียกไฟนี้ว่า Capture LED และเขียนว่า (แปลโดย ReadEval)

ไฟสีขาวสว่างที่เรียกว่า Capture LED จะกะพริบเพื่อบอกว่ากำลังบันทึกเนื้อหาลงคลังภาพของคุณ ... ตั้งแต่วันแรก ไฟ Capture LED ถูกออกแบบมาเพื่อบอกคนอื่นว่าคุณกำลังบันทึกเนื้อหาเท่านั้น

หน้าเดียวกันระบุว่าไฟ "กะพริบสั้น ๆ" เมื่อถ่ายรูป และ "กะพริบต่อเนื่องตลอดเวลาที่ถ่ายวิดีโอ" ถ้าแว่นตรวจพบว่าไฟ "ถูกบัง ถูกดัดแปลง หรือถูกทำลาย" กล้องจะถูกปิดอัตโนมัติ Alex Himel รองประธานฝ่ายอุปกรณ์สวมใส่ของ Meta บอก Semafor ว่ามีแว่นที่ถูกดัดแปลงไม่ถึง 0.1% ของที่ขายไป และเรียกการไล่ตามเรื่องนี้ว่าเกม "แมวจับหนู" ตามที่ Biometric Update อ้าง

แถวสุดท้ายคือจุดที่สำคัญที่สุดสำหรับคนรอบข้าง หน้าของ Meta เองไม่ได้เขียนตรง ๆ ว่าไฟติดหรือไม่ติดตอนใช้ AI แต่ถ้อยคำว่าไฟมีไว้บอกการบันทึก "ลงคลังภาพ" และหน้าช่วยเหลือที่แยกภาพจาก AI ออกจาก "รูปและวิดีโอที่ถ่ายขณะไฟ Capture LED เปิด" สอดคล้องกับรายงานของ Biometric Update ส่วนคำถามของวุฒิสมาชิกเรื่องไฟถูกดัดแปลงได้ไหม Meta ยังไม่ได้ตอบ

ถ้าคุณใส่แว่น: ตั้งค่าอะไรได้บ้าง

Meta เริ่มทยอยเปิดสวิตช์ "Store visual data from AI experiences" ราวปลายเดือนกันยายน 2026 ตามที่ Engadget รายงาน หน้าช่วยเหลือของ Meta อธิบายว่าเมื่อเปิดเก็บข้อมูล ภาพและวิดีโอจากการใช้ AI เช่น Live AI อาจถูกใช้ "ฝึกและปรับปรุงโมเดล AI ซึ่งอาจเป็นแบบอัตโนมัติหรือโดยคน" Engadget ระบุว่าค่าเริ่มต้นคือเปิดเก็บไว้ จนกว่าคุณจะปิดเอง

ปิดการเก็บภาพจากการใช้ AI (ขั้นตอนตามหน้าช่วยเหลือของ Meta ส่วน Engadget แนะนำให้หยิบแว่นออกจากกล่องและเชื่อมกับโทรศัพท์ก่อน)

1. เปิดแอป Meta AI บนโทรศัพท์
2. ไปที่การตั้งค่า (Settings) ของแว่น
3. แตะ Meta AI ในหัวข้อ Experiences
4. ปิดสวิตช์ Store visual data from AI experiences (Engadget ระบุว่าถ้ามีแว่นหลายอัน ต้องปิดทีละอัน)

เมื่อปิดแล้ว Meta ระบุว่าภาพจากการใช้ AI จะไม่ถูกเก็บหลังตอบคำถามเสร็จ ไม่ถูกใช้ฝึก และไม่เข้าสู่การตรวจโดยคน แลกกับฟีเจอร์บางอย่างที่อาจใช้ไม่ได้ เช่น การเตือนความจำด้วยภาพ (visual reminders) แต่ต้องรู้ข้อจำกัดด้วย

• ใช้กับข้อมูลหลังปิดเท่านั้น ภาพที่ประมวลผลไปก่อนหน้าไม่ถูกลบย้อนหลัง
• ไม่ครอบคลุมเสียงที่คุยกับ Meta AI ภาพที่ส่งให้ Meta AI ผ่าน Messenger หรือ Instagram ข้อมูลประกอบอย่างคำบรรยายภาพที่ AI สร้าง และเนื้อหาที่อาจผิดนโยบายของ Meta
• รูปและวิดีโอที่ถ่ายขณะไฟเปิดไม่เกี่ยวกับสวิตช์นี้ Meta ระบุว่ารูปกลุ่มนี้เก็บอยู่ในแว่นจนกว่าคุณจะนำเข้าโทรศัพท์

การตั้งค่าอื่นที่ควรดู (ในแอป Meta AI ที่ Settings > Glasses > Glasses privacy ตามที่ Engadget ระบุ)

Engadget รายงานว่าผู้ใช้ในสหรัฐฯ ปิดการเก็บเสียงบนคลาวด์ไม่ได้แล้ว ต่างจากผู้ใช้ในสหภาพยุโรป ส่วนผู้ใช้ในไทยเป็นแบบไหน ReadEval ยังไม่พบข้อมูลยืนยัน

ถ้าคุณเป็นคนที่อาจถูกถ่าย

คนรอบข้างไม่มีแอปหรือสวิตช์ใดให้ตั้งค่าเลย สิ่งที่ทำได้มีเพียงสังเกต

• ไฟขาวที่มุมกรอบแว่นกะพริบหรือติดค้าง แปลว่ากำลังถ่ายรูปหรือวิดีโอลงคลังภาพ
• ไฟไม่ติดไม่ได้รับประกันว่ากล้องไม่ได้ทำงาน เพราะตามรายงานข้างต้น การถาม AI ด้วยภาพอาจไม่เปิดไฟ
• ถ้าเห็นคลิปที่ถ่ายด้วยแว่นแล้วมีลักษณะคุกคาม รายงานโพสต์นั้นบน Instagram ได้ เพราะ Mosseri ประกาศว่าจะแบนผู้โพสต์คลิปแบบนี้

ReadEval ประเมินว่าในที่ส่วนตัวอย่างห้องน้ำ ห้องลองเสื้อ หรือร้านนวด การขอให้คนใส่แว่นถอดแว่นเป็นเรื่องที่ทำได้อย่างสุภาพ เหมือนที่หลายที่ขอไม่ให้ถ่ายรูปด้วยโทรศัพท์

ในไทยเป็นอย่างไร

EssilorLuxottica เริ่มขาย Ray-Ban Meta และ Oakley Meta ในไทยตั้งแต่ 20 ต.ค. 2026 ผ่านร้านที่ได้รับอนุญาต ราคาเริ่มต้น 16,290 บาท (Oakley Meta HSTN) ส่วน Ray-Ban Meta (Gen 3) อยู่ที่ 16,690 บาท ตามที่กรุงเทพธุรกิจรายงาน ข่าวเดียวกันระบุว่าแว่นรองรับการสั่ง Meta AI ด้วยเสียงภาษาไทย และถามคำถามเกี่ยวกับสิ่งที่มองเห็นตรงหน้าได้ แปลว่าฟีเจอร์ที่ส่งภาพให้ AI ดูน่าจะใช้ได้ในไทยด้วย

สิ่งที่ ReadEval ยังยืนยันไม่ได้

• หน้า "AI glasses supported countries" ของ Meta ณ วันที่ 30 ต.ค. 2026 ยังไม่มีไทยอยู่ในรายชื่อ จึงยังไม่ชัดว่าสวิตช์ "Store visual data from AI experiences" และการตั้งค่าอื่นในแอปของผู้ใช้ไทยเหมือนกับที่หน้าช่วยเหลือเขียนไว้ทุกข้อหรือไม่
• ยังไม่มีข้อมูลว่าภาพจากผู้ใช้ในไทยถูกส่งให้คนตรวจหรือใช้ฝึก AI ในแบบเดียวกับประเทศอื่นหรือไม่
• จดหมายของวุฒิสมาชิกเป็นเรื่องในสหรัฐฯ ไม่มีผลกับการขายในไทยโดยตรง

สื่อรายงานไม่ตรงกันตรงไหน

• วันที่ส่งจดหมาย: 404 Media เขียนว่าส่ง "วันพุธ" แต่ชื่อไฟล์จดหมายบนเว็บไซต์ของ Wyden และ Gizmodo ระบุ 29 ต.ค. 2026 ซึ่งตรงกับวันพฤหัสบดี ReadEval ใช้วันที่ตามชื่อไฟล์
• กำหนดตอบ: Gizmodo เขียนว่า "ก่อนวันขอบคุณพระเจ้า" ส่วน Engadget ระบุวันที่ 26 พ.ย. 2026 ซึ่งเป็นวันเดียวกัน
• ไฟตอนใช้ AI: หน้าของ Meta ไม่ได้ตอบตรง ๆ มีแต่ Biometric Update ที่อ้างหน้าคำถามของ Ray-Ban ว่าไฟไม่ติด ReadEval จึงเขียนเรื่องนี้เป็นรายงาน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ Meta ยืนยัน

เคยมีจดหมายแบบนี้มาก่อนไหม

มี และอย่าสับสนกัน เมื่อ 17 มี.ค. 2026 Markey, Wyden และวุฒิสมาชิก Jeff Merkley เคยส่งจดหมายถาม Zuckerberg เรื่องแผนใส่ระบบจดจำใบหน้าในแว่น หลัง The New York Times รายงานว่า Meta กำลังพิจารณาฟีเจอร์นี้ ตอนนั้นโฆษกของ Meta บอก Decrypt ว่า "จดหมายนี้อ้างอิงรายงานที่เป็นการคาดเดาเกี่ยวกับสินค้าที่เรายังไม่ได้เปิดตัว" และว่าบริษัทจะ "ใช้แนวทางที่รอบคอบก่อนเปิดตัวอะไร" ReadEval ไม่พบรายงานว่า Meta ตอบจดหมายฉบับนั้นต่อสาธารณะ จดหมายฉบับใหม่นี้ต่างออกไปตรงที่ถามถึงแว่นที่วางขายอยู่แล้ว และเหตุการณ์ที่มีรายงานเกิดขึ้นจริง