นักวิจัยพบคีย์บอร์ด iPhone มีรายการลับของคำที่ไม่ยอมเดาให้ ทั้งคำหยาบและวลีการเมือง

ลองใช้นิ้วลากพิมพ์คำว่า United Ireland บนคีย์บอร์ดภาษาอังกฤษของ iPhone แล้วคุณอาจได้คำว่า United Iceland แทน นี่ไม่ใช่นิ้วพลาด Derik Kauffman นักวิจัยอิสระ แกะไฟล์คีย์บอร์ดของ iOS แล้วพบว่า Apple มีรายการคำและวลีที่คีย์บอร์ดจะไม่เดาให้ และส่วนใหญ่ไม่ยอมให้ปัดพิมพ์ออกมา แต่ไม่เคยประกาศว่ามีรายการนี้อยู่

เวลาพิมพ์ คีย์บอร์ดทำงานเหมือนผู้ช่วยที่คอยต่อประโยคให้ เดาคำถัดไปแสดงไว้เหนือแป้น และเดาคำจากเส้นที่นิ้วลากผ่าน (QuickPath) ผู้ช่วยคนนี้มีสมุดเล่มเล็กที่เขียนว่าวลีไหนห้ามพูดแทนเจ้านาย แต่ไม่ได้ห้ามคุณพูดเอง ถ้าพิมพ์ทีละตัวอักษร ทุกคำยังพิมพ์ได้ตามปกติ ต่างกันตรงที่ผู้ช่วยตัวจริงจะเงียบ ส่วนคีย์บอร์ดตอนปัดพิมพ์มักเลือกคำอื่นใส่ให้แทน บางครั้งย้อนไปแก้คำที่คุณพิมพ์ไปแล้วด้วย

รายการภาษาอังกฤษมี 4,513 วลีตามที่เว็บของ Kauffman นับ ส่วนใหญ่เป็นคำหยาบ เรื่องเพศ ยาเสพติด และความรุนแรง แต่มีวลีการเมืองปนอยู่ทั้งสองฝั่ง เช่น "dictator Trump", "sleepy Joe", "right wing conspiracy" และ "Tibetan independence" Reuters ลองบน iPhone แล้วได้ผลตรงกัน และวิศวกรอีกคนถอดรายการเดียวกันได้เองโดยไม่ได้นัดกัน ส่วน Reuters ใช้ตัวเลขที่ Kauffman ประเมินแบบระมัดระวังว่าราว 100,000 รายการ เพราะนับทุกภาษาและทุกรูปคำรวมกัน

คนไทยใช้คีย์บอร์ดนี้กันมาก และ ReadEval เปิดข้อมูลบนเว็บของนักวิจัยแล้วพบว่าภาษาไทยก็มีรายการด้วย ถอดได้ 9 รายการ เป็นคำหยาบและคำเกี่ยวกับเพศเกือบทั้งหมด ไม่พบวลีการเมือง แต่นักวิจัยบอกเองว่าถอดได้ไม่ครบ

Apple ไม่ได้ตอบเรื่องรายการนี้ตรง ๆ บอกเพียงว่าคีย์บอร์ดออกแบบมาไม่ให้เสนอคำที่ไม่เหมาะสม และผู้ใช้พิมพ์คำที่ต้องการเองได้เสมอ ฝั่ง Electronic Frontier Foundation (EFF) เห็นว่ากรองได้ แต่ไม่ควรเป็นความลับ ถ้าอยากเห็นด้วยตา ลองปัดพิมพ์วลีกลาง ๆ ในแอปโน้ตได้ วิธีลองแบบไม่ต้องส่งให้ใคร ตัวอย่างที่ Reuters ทดสอบ ประวัติการเพิ่มลดรายการ และมุมของแต่ละฝ่ายอยู่ด้านล่าง

สรุปประเด็นสำคัญ

• ไม่ได้ห้ามพิมพ์: รายการนี้ทำให้คีย์บอร์ดไม่เดาคำและปัดพิมพ์ไม่ออกเป็นส่วนใหญ่ แต่พิมพ์ทีละตัวอักษรได้เสมอ
• ภาษาอังกฤษ 4,513 วลี ถอดจากไฟล์ใน iOS 27.0 และยังมีรายการของภาษาและชุดอักษรอื่นอีก 27 รายการ ตัวเลขราว 100,000 ที่ Reuters ใช้เป็นการนับคนละแบบ (ดูหัวข้อด้านล่าง)
• ภาษาไทยมี 9 รายการ ในไฟล์ภาษาที่ Apple ให้ดาวน์โหลด ณ ต.ค. 2026 ไม่มีวลีการเมืองในส่วนที่ถอดได้
• Apple ไม่ได้อธิบายรายการนี้ ส่วน EFF บอกว่าผู้ใช้ควรรู้และควรปรับเองได้

รายการนี้คืออะไร ทำงานอย่างไร

คีย์บอร์ด iPhone มีระบบช่วยพิมพ์สองอย่างที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ คือการเดาคำ (Predictive Text) ที่แสดงคำแนะนำเหนือแป้นหรือเติมคำเป็นตัวสีเทาในบรรทัด และการลากนิ้วพิมพ์ (QuickPath) ซึ่งหน้าช่วยเหลือของ Apple อธิบายไว้ทั้งคู่ ส่วนกลไกเบื้องหลังมาจากคำอธิบายบนเว็บ Swipeblocked ของ Kauffman คือก่อนคีย์บอร์ดจะเสนอคำใด ระบบจะเช็กว่าคำนั้นต่อกับคำก่อนหน้าแล้วกลายเป็นวลีที่อยู่ในรายการหรือไม่ ถ้าตรง คำนั้นจะถูกทิ้ง ผลที่ผู้ใช้เห็นมีดังนี้

กฎจับเฉพาะลำดับคำที่ตรงเป๊ะ เปลี่ยนถ้อยคำนิดเดียวก็ผ่าน เว็บของ Kauffman ยกตัวอย่างว่า "Taiwan is country" อยู่ในรายการ แต่ "Taiwan is a country" ไม่อยู่ และบางวลี เช่น "make America great again" และ "dictator Trump" ถูกตัดแค่จากคำแนะนำ ยังปัดพิมพ์ได้ เพราะภาษาอังกฤษมีรายการแยกสำหรับการปัดพิมพ์ ซึ่งสั้นกว่าและเป็นส่วนหนึ่งของรายการหลัก (2,794 วลี) ภาษาอื่นใช้รายการเดียวกันทั้งสองแบบ

นอกจากรายการวลีแล้ว พจนานุกรมภาษาอังกฤษยังติดป้ายคำเดี่ยวไว้ด้วย คำที่ Apple ติดป้ายว่าหยาบ (vulgar) จะเริ่มถูกเดาให้หลังคุณพิมพ์เองครบสามครั้ง ส่วนคำที่ติดป้ายว่าดูหมิ่น (offensive) จะไม่ถูกเดาให้เลย

ทำไมต้อง "แกะ" ถึงจะรู้

Apple ไม่ได้เก็บรายการเป็นตัวหนังสือ แต่เก็บเป็น "ลายนิ้วมือ" ของแต่ละวลี (ค่าแฮชขนาด 32 บิต) ในไฟล์ขนาดไม่ถึง 30KB ซึ่งย้อนกลับเป็นคำไม่ได้ Kauffman จึงต้องลองไล่ทุกชุดคำที่เป็นไปได้แล้วเทียบลายนิ้วมือทีละชุด ใครที่มีไฟล์เดียวกันก็ทำซ้ำได้ และเขาเปิดโค้ดกับข้อมูลไว้บน GitHub วิธีนี้มีข้อจำกัด คือรายการที่เดาไม่ถึงก็ถอดไม่ออก เว็บจึงเขียนไว้ว่ารายการ "ไม่ครบ" ในจุดที่ถอดไม่ได้ และการมีวลีอยู่ในรายการไม่ได้บอกว่า Apple ใส่ไว้ด้วยเหตุผลอะไร

Reuters รายงานว่า Kauffman เริ่มสงสัยตั้งแต่เดือนกันยายน เมื่อเห็นว่าปัดพิมพ์ "bad boy" หรือ "white man" ไม่ออก แต่ "bad girl" หรือ "black man" ออก แล้วใช้ Codex ของ OpenAI และ Claude Code ของ Anthropic ช่วยค้นจนเจอไฟล์ในระบบ จากนั้น Matt Suiche วิศวกรของบริษัทความปลอดภัย Tolmo ถอดรายการเดียวกันได้เองและพบว่าตรงกับข้อมูลภายในของ Apple เกือบทั้งหมด เขาบอกว่ารายการนี้ "ซ่อนอยู่ในที่ที่ทุกคนมองเห็น" มาหลายปีแล้ว ในสัปดาห์เดียวกัน ผู้ดูแลระบบชาวนอร์เวย์คนหนึ่งก็พบรายการที่มีคำอย่าง "al-Qaeda" และ "Auschwitz" แยกกันอีกทาง

Reuters ลองแล้วได้อะไร

Reuters ลองวลีชุดเล็ก ๆ บน iPhone และพบว่าทุกวลีที่ลองเดาให้ไม่ได้หรือปัดพิมพ์ยาก

ตัวอย่างบนเว็บของ Kauffman ครอบคลุมหลายเรื่อง ทั้งทฤษฎีสมคบคิดทั้งสองฝั่ง ("left wing conspiracy" และ "right wing conspiracy") เหตุโจมตีอย่าง "school shooting" ข้อพิพาทดินแดน ("Kashmir dispute", "United Ireland") ไปจนถึง "Santa isn't real" ซึ่งยังปัดพิมพ์ได้ และ "Trayvon Martin" ที่เป็นชื่อเต็มของบุคคลชื่อเดียวในรายการภาษาอังกฤษ เขายังชี้ความไม่สม่ำเสมอ เช่น "white woman" และ "black woman" ถูกตัดทั้งคู่ แต่ "white man" ถูกตัด ขณะที่ "black man" ไม่ถูกตัด

ตัวเลข 4,513 กับ 100,000 ต่างกันอย่างไร

สองตัวเลขนี้ไม่ได้ขัดกัน แต่นับคนละอย่าง

• 4,513 คือจำนวนวลีในรายการภาษาอังกฤษภาษาเดียว ตามที่เว็บ Swipeblocked แสดง แต่ละวลีครอบคลุมรูปคำอื่นด้วย เช่น "sleepy Joe" รวม "sleepier Joe"
• ราว 100,000 คือตัวเลขที่ Kauffman ประเมินให้ Reuters แบบระมัดระวัง นับทุกภาษาและรูปแปรของแต่ละรายการ โดยไม่นับรายการที่เป็นอักษรจีน เขาบอก Reuters ว่ามีหลายวิธีนับ
• "หลายหมื่น" คือคำที่ Reuters ใช้ในเนื้อข่าว ("หลายหมื่นคำและวลี") และ Digital Trends ใช้ตาม

ReadEval ลองรวมจำนวนในตารางภาษาของ Swipeblocked เอง ได้ราว 94,000 รายการเมื่อไม่นับภาษาจีนตัวย่อ จีนตัวเต็ม และกวางตุ้ง ซึ่งใกล้กับตัวเลขของ Reuters และได้ราว 209,000 รายการถ้านับทุกภาษา ตัวเลขนี้เป็นการบวกของ ReadEval ไม่ใช่ตัวเลขทางการ และเว็บเองบอกว่ารายการยังไม่ครบ

ข้อมูลภาษาอังกฤษ จีน และกวางตุ้งมากับตัว iOS 27.0 ส่วนภาษาอื่นอยู่ในไฟล์ภาษาที่ iPhone ดาวน์โหลดเบื้องหลัง Kauffman ใช้ฉบับที่ Apple เปิดให้ดาวน์โหลดในเดือนตุลาคม 2026 รายการของแต่ละภาษาก็ไม่เหมือนกัน Reuters ยกตัวอย่างว่ารายการภาษาฮินดีมีวลีล้อเลียนทั้ง Narendra Modi นายกรัฐมนตรีอินเดีย และ Rahul Gandhi ผู้นำฝ่ายค้าน ภาษาฝรั่งเศสมี "immigration trop élevée" (ผู้อพยพมากเกินไป) และภาษาฮีบรูมี "ดินแดนที่ถูกยึดครอง" ส่วนภาษาจีนทำงานต่างออกไป คำที่อยู่ในรายการยังขึ้นเป็นตัวเลือกเมื่อพิมพ์พินอิน แต่เลือกแล้วคีย์บอร์ดจะหยุดเดาคำถัดไป

ภาษาไทยอยู่ในรายการไหม

อยู่ ReadEval เปิดไฟล์ข้อมูลภาษาไทยที่เว็บ Swipeblocked เผยแพร่ (ที่มา: ไฟล์ภาษาที่ Apple ให้ดาวน์โหลด ณ ต.ค. 2026) พบ 9 รายการ แบ่งเป็นวลี 4 รายการ และคำเดี่ยว 5 คำ เกือบทั้งหมดเป็นคำหยาบและคำเกี่ยวกับเพศ ที่แปลกคือมีคำธรรมดาอย่าง "ช้าง" และ "แตก" อยู่ด้วย ซึ่งไม่มีใครอธิบายว่าทำไม และไม่พบวลีการเมืองหรือชื่อบุคคลในส่วนที่ถอดได้

ข้อควรระวังคือรายการนี้ถอดได้ไม่ครบ จึงยังบอกไม่ได้ว่ารายการภาษาไทยจริงมีแค่ 9 รายการ ส่วนการเดาคำและการลากนิ้วพิมพ์รองรับภาษาไทยอยู่แล้วตามหน้ารวมฟีเจอร์ของ Apple ผลของรายการนี้จึงน่าจะเกิดกับคีย์บอร์ดภาษาไทยด้วย แต่ ReadEval ยังไม่ได้ทดสอบบนเครื่องจริง และคนไทยที่สลับไปใช้คีย์บอร์ดภาษาอังกฤษก็ใช้รายการภาษาอังกฤษตามปกติ

ลองเองอย่างไรให้ปลอดภัย

ไม่ต้องติดตั้งอะไร และไม่ต้องพิมพ์คำหยาบ

1. เปิดแอปโน้ต (Notes) แล้วสร้างโน้ตใหม่ จะได้ไม่เผลอส่งข้อความหาใคร
2. สลับเป็นคีย์บอร์ดภาษาอังกฤษ ถ้าลากนิ้วพิมพ์ไม่ได้ ให้ไปที่ การตั้งค่า (Settings) > ทั่วไป (General) > คีย์บอร์ด (Keyboard) แล้วดูตัวเลือกการพิมพ์ใต้หัวข้อ All Keyboards ว่าเปิดการลากนิ้วพิมพ์ไว้หรือไม่
3. ลากนิ้วพิมพ์ United แล้วลากต่อเป็น Ireland ดูว่าได้คำอะไร จากนั้นลอง United Kingdom เทียบ
4. พิมพ์ Ireland ทีละตัวอักษร คุณจะเห็นว่าพิมพ์ได้ปกติ
5. ลบโน้ตทิ้งเมื่อลองเสร็จ

ผลอาจไม่เหมือนกันทุกเครื่อง เพราะคีย์บอร์ดเรียนรู้จากสิ่งที่คุณพิมพ์และขึ้นกับเวอร์ชันของไฟล์ภาษา ถ้าอยากดูรายการเต็ม เปิด swipeblocked.com แล้วเลือกภาษาในหน้า Full list ได้ แต่ควรรู้ไว้ก่อนว่าในรายการมีคำหยาบและคำดูหมิ่นจำนวนมาก ไม่เหมาะเปิดต่อหน้าเด็ก

ถ้าไม่อยากให้คีย์บอร์ดเดาคำเลย หน้าช่วยเหลือของ Apple บอกให้แตะค้างที่ปุ่มลูกโลกหรือปุ่มอีโมจิ แล้วแตะ Keyboard Settings จากนั้นปิด Predictive Text ซึ่งจะปิดทั้งคำแนะนำเหนือแป้นและการเติมคำในบรรทัด

รายการนี้เปลี่ยนไปอย่างไรตามเวลา

เว็บ Swipeblocked ไล่เทียบไฟล์ภาษาย้อนหลังที่ยังดาวน์โหลดได้ และพบว่ารายการภาษาอังกฤษโตจากราว 1,700 วลีใน iOS 14.0 (ปี 2020) เป็น 4,513 วลีใน iOS 27.0 Apple อัปเดตรายการทั้งตอนออก iOS เวอร์ชันใหม่และผ่านไฟล์ภาษาที่ iPhone ดาวน์โหลดเบื้องหลังระหว่างเวอร์ชัน

เว็บระบุว่าเวอร์ชันที่หาไฟล์ไม่ได้จะถูกข้ามไป การเปลี่ยนแปลงบางรายการจึงอาจถูกบันทึกช้ากว่าที่เกิดจริง

Apple และ EFF ว่าอย่างไร

Apple: ตอบ Reuters ทางอีเมล แต่ไม่ได้พูดถึงผลที่นักวิจัยพบ ขนาดหรือเนื้อหาของรายการ หรือเหตุผลที่วลีการเมืองอยู่ในรายการ บอกเพียงว่าผู้ใช้พิมพ์คำที่ต้องการเองและข้ามคำแนะนำได้เสมอ และคีย์บอร์ดตั้งใจหลีกเลี่ยงการเสนอคำที่ไม่เหมาะสมหรือดูหมิ่น

EFF: David Greene ทนายอาวุโสของ Electronic Frontier Foundation บอก Reuters ว่าส่วนหนึ่งของเขารู้สึกว่ารายการนี้ "น่าขนลุก" และตั้งคำถามกับการตัดสินใจของ Apple แต่ก็เห็นเหตุผลของการไม่เดาคำที่คนไม่อยากได้ "แต่ถ้าจะทำ ผู้ใช้ควรรู้เรื่องนี้อย่างชัดเจน และควรปรับแต่งเองได้บ้าง" และ "เรื่องนี้ไม่ควรเป็นความลับ"

Kauffman: เรียกสิ่งนี้ว่า "การเซ็นเซอร์แบบแตะเบา ๆ" ซึ่งเป็นคำของเขาเอง ไม่ใช่ข้อสรุปของ Reuters หรือ ReadEval

Reuters เล่าบริบทเพิ่มว่าเมื่อปีที่แล้ว การพูดคำว่า "racist" ผ่านระบบพิมพ์ด้วยเสียงทำให้ iPhone บางเครื่องแสดงคำว่า "Trump" ชั่วครู่ ซึ่ง Apple บอกว่าเป็นข้อผิดพลาดและแก้แล้ว และระบบเติมคำของ Google ก็เคยถูกวิจารณ์และถูกฟ้องมาก่อน