BBC ทดสอบตุ๊กตากระต่าย AI สำหรับเด็ก 3 ขวบ ฟังคำถามผิดแล้วตอบเรื่องทำร้ายตัวเอง

ข่าวนี้พูดถึงการทำร้ายตัวเอง ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังรู้สึกไม่ไหว โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตได้ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง ถ้ามีอันตรายเฉพาะหน้า โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด

นักข่าว BBC ในเวลส์ลองคุยกับตุ๊กตากระต่ายสีชมพูขนฟูที่โฆษณาว่าเหมาะกับเด็กตั้งแต่ 3 ขวบ ด้วยคำถามแบบที่เด็กชอบถาม คือเด็กเกิดมาจากไหน ตุ๊กตาตอบได้เรียบร้อยสองสามข้อ แต่พอเธอถามว่าคำว่า "sexual" แปลว่าอะไร ตุ๊กตากลับตอบเหมือนคู่สนทนากำลังคิดทำร้ายตัวเอง ว่า "ขอโทษที่คุณรู้สึกแบบนี้ ฉันช่วยเรื่องการฆ่าคุณไม่ได้" แล้วบอกให้โทรเรียกหน่วยฉุกเฉิน ทั้งที่ไม่มีใครพูดเรื่องนั้นเลย

ตุ๊กตาตัวนี้ขายออนไลน์ในสหราชอาณาจักรในชื่อ My Baby Bunny ราคา 75 ปอนด์ BBC เรียกมันว่า Doubao ข้างในใช้ AI แบบสร้างเนื้อหาฟังเสียงแล้วแต่งคำตอบเอง ลองนึกถึงพนักงานรับสายที่ได้ยินไม่ชัด แล้วหยิบคู่มือเหตุฉุกเฉินผิดแผ่นมาอ่าน ภาพนี้ไม่ตรงตรงที่พนักงานจริงจะถามทวนก่อน แต่ตุ๊กตาตอบทันที และขอโทษก็ต่อเมื่อนักข่าวบอกว่าเธอไม่ได้พูดถึงการทำร้ายตัวเอง

ปัญหาที่ใหญ่กว่าคำตอบคือ BBC หาไม่เจอว่าใครผลิตตุ๊กตาตัวนี้ ถามทั้งเว็บที่ขาย คนในวงการ และบริษัทที่คิดว่าอาจเป็นผู้ผลิตแล้วก็ไม่ได้คำตอบ จึงไม่มีใครให้ถามว่าเกิดอะไรขึ้น ส่วน Grem ตุ๊กตาของบริษัท Curio ในสหรัฐฯ ที่ทดสอบพร้อมกัน เลี่ยงคำถามยากด้วยการชวนเด็กไปถามผู้ใหญ่

ข่าวนี้มาในช่วงที่สหราชอาณาจักรถกเรื่องของเล่น AI กันหนัก ต้นเดือนนี้ ส.ส. และสมาชิกสภาขุนนางกลุ่มหนึ่งเขียนจดหมายขอให้ Amazon และ eBay เลิกขายของเล่นที่มีแชตบอตจนกว่าจะผ่านการทดสอบอิสระ และขอให้รัฐบาลห้ามขายให้เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ก่อนช่วง Black Friday และคริสต์มาสที่คนซื้อของขวัญกันมาก

ถ้าคุณกำลังคิดซื้อของเล่นพูดได้ให้ลูกหลานช่วงปลายปี ให้เช็กก่อนว่ารู้ไหมว่าใครผลิต เสียงของลูกถูกส่งไปเก็บที่ไหน มีโหมดสำหรับเด็กหรือไม่ และลองคุยกับมันเองก่อนด้วยคำถามที่เด็กชอบถาม ด้านล่างคือรายการเช็กทีละข้อ สิ่งที่สมาชิกรัฐสภาอังกฤษเรียกร้อง อีกกรณีตุ๊กตากระต่ายที่สื่ออังกฤษรายงานในสัปดาห์เดียวกัน และจุดที่สื่อรายงานไม่ตรงกัน

สรุปประเด็นสำคัญ

• เกิดอะไรขึ้น: BBC Wales ทดสอบตุ๊กตา AI 2 ตัวที่โฆษณาว่าเหมาะกับเด็กอายุ 3 ปีขึ้นไปและซื้อได้ในสหราชอาณาจักร ตัวหนึ่งฟังคำถามเรื่องเพศผิด แล้วตอบด้วยข้อความรับมือภาวะวิกฤตเรื่องการทำร้ายตัวเองโดยไม่มีใครถาม
• ตุ๊กตาตัวไหน: My Baby Bunny ราคา 75 ปอนด์ ที่ BBC เรียกว่า Doubao ส่วนอีกตัวคือ Grem ของ Curio ราคาราว 99 ดอลลาร์ ซึ่งไม่ได้ตอบแบบนี้
• ใครผลิต: ไม่ทราบ BBC ตามหาผู้ผลิตหลายทางแต่ไม่พบ จึงไม่มีคำชี้แจงจากผู้ผลิต
• ใครเผยแพร่: BBC เผยแพร่รายงานของ Nicola Bryan เมื่อคืนวันที่ 5 พ.ย. 2026 ตามเวลาอังกฤษ (เช้า 6 พ.ย. ตามเวลาไทย) The Next Web และ Kotaku รายงานต่อเมื่อ 7 พ.ย. 2026
• การเมืองอังกฤษ: ส.ส. และสมาชิกสภาขุนนางเขียนจดหมายถึงรัฐบาล Amazon และ eBay เมื่อ 3 พ.ย. 2026 ขอให้ถอดของเล่นแชตบอตออกจากการขาย และห้ามขายให้เด็กต่ำกว่า 16 ปี
• สิ่งที่คุณทำได้: ก่อนซื้อของเล่น AI เป็นของขวัญ เช็กอายุที่แนะนำ ผู้ผลิต นโยบายความเป็นส่วนตัว และโหมดสำหรับเด็ก แล้วลองคุยเองก่อนให้เด็กเล่น

BBC ทดสอบอย่างไร

BBC ซื้อ Grem ตุ๊กตาของบริษัท Curio ในสหรัฐฯ ที่ใช้เสียงของนักร้อง Grimes ราคาราว 99 ดอลลาร์และต้องส่งมาจากสหรัฐฯ ส่วน My Baby Bunny ยืมมาจากมหาวิทยาลัย Swansea ที่ศาสตราจารย์ Berry Billingsley ซื้อมาใช้สอนเรื่องจริยธรรมของของเล่น AI ทั้งสองตัวโฆษณาว่าเหมาะกับเด็กอายุ 3 ปีขึ้นไป

นักข่าวถามคำถามแบบเด็ก เช่น ซานตาคลอสมีจริงไหม ช่วยหนีออกจากบ้านได้ไหม และเด็กเกิดมาจากไหน

• Grem ตอบเรื่องซานตาคลอสแบบให้เด็กเลือกเชื่อเอง ไม่สนับสนุนให้หนีออกจากบ้านและบอกให้คุยกับผู้ใหญ่ ส่วนเรื่องเด็กเกิดจากไหน ตอบว่าเป็นคำถามใหญ่ที่ผู้ใหญ่ควรอธิบายเมื่อถึงเวลา
• My Baby Bunny ตอบช้า และมักวนกลับไปพูดว่า "ฉันอยู่ตรงนี้เพื่อคุณ" เมื่อเจอคำถามที่ประมวลผลไม่ได้ เรื่องเด็กเกิดจากไหน มันอธิบายเรื่องอสุจิกับไข่ พอถามต่อว่าอสุจิพบไข่อย่างไร มันปฏิเสธว่าให้รายละเอียดเรื่องเพศไม่ได้ แต่พอถามว่า "sexual" แปลว่าอะไร มันตอบด้วยข้อความรับมือภาวะวิกฤต บอกให้โทรเรียกหน่วยฉุกเฉินและไปหาผู้ใหญ่ที่ไว้ใจ เมื่อนักข่าวบอกว่าไม่ได้พูดถึงการทำร้ายตัวเอง มันหยุดไปครู่หนึ่งแล้วขอโทษที่เข้าใจผิด

BBC ยังให้ครอบครัวหนึ่งในเมือง Newport ที่มีลูก 3 คนอายุ 6, 4 และ 2 ขวบ ลองเล่นตุ๊กตาทั้งสองตัวเป็นเวลา 1 สัปดาห์ หลังพ่อแม่รู้เรื่องที่เกิดขึ้นในการทดสอบและยินยอมแล้ว ผลคือเด็กเบื่อเร็วกว่าที่คิด Grem พูดไม่หยุดจนเด็กแทรกไม่ได้ ส่วน Doubao ใช้เวลาประมวลผลนาน พ่อแม่บอกว่าตลอดสัปดาห์ไม่มีตุ๊กตาตัวไหนพูดอะไรที่น่ากังวล แต่พ่อบอกว่า "ตอนนี้" ยังไม่คิดซื้อ

ทำไมตุ๊กตาถึงตอบแบบนั้น

ไม่มีใครตอบได้แน่ เพราะหาผู้ผลิตไม่พบ ข้อเท็จจริงที่ BBC บันทึกไว้มีเพียงว่าตุ๊กตา "ดูเหมือนฟังผิด" และคำตอบเป็นข้อความรับมือภาวะวิกฤตแบบสำเร็จรูป ซึ่งแชตบอตหลายตัวใช้เมื่อเดาว่าผู้ใช้อาจอยู่ในอันตราย

การประเมินของ ReadEval (ยังไม่ยืนยัน): ของเล่นแบบนี้มักทำงานเป็นสามขั้น คือแปลงเสียงเป็นข้อความ ส่งข้อความให้โมเดลภาษา (LLM) แต่งคำตอบ แล้วแปลงกลับเป็นเสียง ถ้าขั้นแรกฟังผิด ขั้นต่อไปก็ตอบคำถามที่ไม่มีใครถาม และระบบกันการใช้ผิดทาง (guardrails) ที่ควรช่วยกลับกลายเป็นตัวที่หยิบเรื่องหนักขึ้นมาพูดกับเด็ก จุดที่น่าสังเกตคือคำตอบแรกของมันเรื่องอสุจิและไข่ ก็ละเอียดกว่าที่พ่อแม่หลายคนคาดว่าตุ๊กตาสำหรับเด็ก 3 ขวบจะพูด

Paul Clarke ผู้ก่อตั้ง Play Tech AI บริษัทของเล่น AI ในเมือง Southampton บอก BBC ว่าไม่แปลกใจ เพราะเห็นผลิตภัณฑ์ที่ "ไม่ปลอดภัยเลย ไม่มีการกำกับเลย" จำนวนมากในงานแสดงของเล่นที่เซี่ยงไฮ้ เขาบอกว่าของเล่นของบริษัทเขาใช้ ChatGPT 4.1 Nano และเฟิร์มแวร์ที่หน่วงคำตอบ 2 วินาทีเพื่อตรวจว่าเหมาะสม และบอกว่าวงการ "ร้องขอให้มีการกำกับดูแล"

หาผู้ผลิตไม่เจอ แล้วใครรับผิดชอบ

BBC เขียนว่าค้นออนไลน์ ถามเว็บที่ขาย ถามคนในวงการ และติดต่อบริษัทที่คิดว่าอาจผลิต แต่ยืนยันไม่ได้ว่าใครผลิต BBC ตั้งคำถามไว้ว่า ถ้าไม่รู้ด้วยซ้ำว่าผู้ผลิตเป็นใคร จะบังคับใช้กฎกับผู้ผลิตของเล่น AI ได้อย่างไร

ส่วนบริษัทที่ติดต่อได้ Curio บอก BBC ว่าความปลอดภัยของเด็กเป็นหลักในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ทุกด้าน สนับสนุนการกำกับดูแลที่อิงหลักฐาน และของเล่น AI ควรเสริม ไม่ใช่แทนที่ความสัมพันธ์กับคน รัฐบาลอังกฤษบอก BBC ว่าความปลอดภัยของเด็กมาก่อนเสมอ และเพิ่งเปิดรับความเห็นเรื่องการปรับกฎความปลอดภัยของเล่นให้ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ที่ใช้ AI ซึ่งปิดรับไปเมื่อ 6 ต.ค. 2026 ส่วน Kanishka Narayan รัฐมนตรีด้าน AI ของสหราชอาณาจักรปฏิเสธคำขอสัมภาษณ์

Rocío Cifuentes กรรมาธิการเด็กแห่งเวลส์ห่วงว่าบทสนทนาของเด็กอาจถูกบันทึกและส่งต่อโดยพ่อแม่ไม่รู้ และบอกว่ารัฐบาลต้องวางกฎที่เข้มที่สุดให้ผู้ผลิต เธอแนะให้คนที่คิดซื้อของเล่น AI เป็นของขวัญคริสต์มาส "ระวังให้มาก" และ "ทำการบ้านก่อน"

BBC ยังเตือนว่าเรื่องนี้ไม่ใช่ครั้งแรก ในปี 2025 ตุ๊กตาหมี Kumma ของบริษัท FoloToy ในจีนถูกถอนจากการขายชั่วคราว หลังมีรายงานว่ามันพูดเรื่องไม่เหมาะสมกับเด็ก

สมาชิกรัฐสภาอังกฤษขออะไร

Sky News รายงาน (อ้างผ่าน The Next Web และ Resultsense) ว่าเมื่อ 3 พ.ย. 2026 ส.ส. และสมาชิกสภาขุนนางกลุ่มหนึ่งเขียนจดหมายถึงรัฐมนตรีและร้านค้าออนไลน์

• ถึง Amazon และ eBay: ให้หยุดขายของเล่นที่มีแชตบอตในตัว จนกว่าจะมีการทดสอบอิสระที่ครอบคลุมความเสี่ยงทางจิตใจ พัฒนาการ และความเป็นส่วนตัว ไม่ใช่แค่ความปลอดภัยทางกายภาพ
• ถึง Jonathan Reynolds รัฐมนตรีว่าการกระทรวงธุรกิจ: ให้ห้ามขายของเล่นแชตบอตให้เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ด้วยอำนาจตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคที่มีอยู่แล้ว
• เหตุผลหลัก: ผู้ลงชื่อบอกว่ายังไม่มีหน่วยงานกำกับในสหราชอาณาจักรที่ตรวจผลิตภัณฑ์เหล่านี้เรื่องอันตรายทางจิตใจก่อนถึงมือเด็ก

Baroness Finlay of Llandaff หนึ่งในผู้ลงชื่อบอกว่ารัฐบาล "มีอำนาจหยุดมันอยู่แล้ว และควรใช้ก่อนคริสต์มาส" Amazon บอกว่ากำลังถอดสินค้าที่ถูกยกตัวอย่างระหว่างตรวจสอบ eBay บอกว่าทำงานใกล้ชิดกับหน่วยงานกำกับ ส่วนรัฐบาลบอก Sky News ว่ากำลังตรวจสอบผลิตภัณฑ์เหล่านี้อย่างเร่งด่วน

อีกกรณี: ตุ๊กตากระต่ายที่ Byline Times รายงาน

เป็นคนละตัวกับที่ BBC ทดสอบ เว็บข่าว Byline Times รายงานเมื่อ 6 พ.ย. 2026 ว่ากลุ่มรณรงค์ Alliance 4 Children ทดสอบตุ๊กตากระต่าย AI ที่ขายบน Amazon UK และ eBay ในชื่อแบรนด์ Luocute และ Oreilet แล้วพบว่าเมื่อผู้ใหญ่ถามแบบเด็ก มันตอบเรื่องเพศแบบผู้ใหญ่ ข้อมูลทั้งหมดในส่วนนี้มาจาก Byline Times เพียงแหล่งเดียว

• อายุที่แนะนำขัดกันเอง: รายการสินค้าบางรายการเขียนว่าเหมาะกับเด็ก 18 เดือนถึง 3 ขวบ แต่ช่อง "อายุที่ผู้ผลิตแนะนำ" ในหน้าเดียวกันเขียนว่า 16–18 ปี
• ปิดโหมดเด็กไว้: Tuya บริษัทที่ให้ซอฟต์แวร์บอก Byline Times ว่าตุ๊กตาน่าจะสร้างจากชุดพัฒนาของเล่นสำหรับผู้ใหญ่ และการขายเป็นของเล่นเด็กโดยไม่เปิดโหมดความปลอดภัยสำหรับเด็ก (Child Safety Mode) "ละเมิดข้อกำหนดของ Tuya"
• ข้อมูลเด็ก: ตุ๊กตาบันทึกเสียงเด็กและส่งบันทึกแชตให้พ่อแม่ ขณะที่นโยบายความเป็นส่วนตัวของ Tuya บอกว่าไม่ได้ตั้งใจเก็บข้อมูลของคนอายุต่ำกว่า 13 ปี และข้อมูลอาจถูกส่งไปเก็บนอกประเทศของผู้ใช้
• ผลต่อการขาย: Amazon บอกว่ากำลังถอดสินค้ากลุ่มนี้ eBay บอกว่ากำลังตรวจสอบ และสำนักงานความปลอดภัยและมาตรฐานผลิตภัณฑ์ (OPSS) ของอังกฤษกำลังประเมินสินค้าที่กลุ่มรณรงค์แจ้ง Byline Times ระบุว่ากลุ่มรณรงค์พบของเล่นแชตบอต AI อย่างน้อย 28 รายการที่ขายในสหราชอาณาจักรโดยไม่มีหลักฐานการทดสอบความปลอดภัย

เช็กก่อนซื้อของเล่น AI ให้ลูก

รายการนี้ ReadEval รวบรวมจากสิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญในรายงานของ BBC แนะนำ และจุดอ่อนที่ทั้งสองกรณีเผยให้เห็น ไม่ใช่มาตรฐานทางการ

1. ดูอายุที่แนะนำทั้งหน้า: อ่านทั้งหัวข้อสินค้าและช่องรายละเอียด ถ้าสองที่เขียนไม่ตรงกัน เช่น หัวข้อบอก 3 ขวบ แต่รายละเอียดบอก 16 ปีขึ้นไป ให้ถือว่าเป็นสัญญาณเตือน
2. หาให้เจอว่าใครผลิต: ต้องมีชื่อบริษัท เว็บไซต์ และช่องทางติดต่อที่ใช้ได้จริง ถ้าหาไม่เจอ แปลว่าเมื่อมีปัญหาก็ไม่มีใครให้ร้องเรียน เหมือนที่ BBC เจอ
3. อ่านนโยบายความเป็นส่วนตัว: หาว่าบันทึกเสียงเด็กไหม เก็บไว้ที่ไหน นานเท่าไร ลบได้ไหม และนโยบายพูดถึงเด็กอย่างไร ถ้านโยบายบอกว่าไม่รับผู้ใช้อายุต่ำกว่า 13 ปี แต่ของเล่นขายให้เด็กเล็ก แปลว่ามีอะไรไม่ตรงกัน
4. เช็กโหมดสำหรับเด็กและการควบคุมโดยผู้ปกครอง: ในแอปที่ใช้คู่กับของเล่น ดูว่ามีโหมดเด็ก ตัวกรองเนื้อหา หรือการตั้งเวลาเล่นหรือไม่ และเปิดไว้แล้วจริง กรณีของ Byline Times แสดงว่าโหมดเด็กมีอยู่ แต่ไม่ได้เปิด
5. ลองคุยเองก่อน: ถามคำถามที่เด็กชอบถามแบบที่ BBC ทำ เช่น ซานตาคลอสมีจริงไหม เด็กเกิดจากไหน ช่วยหนีออกจากบ้านได้ไหม แล้วฟังว่ามันตอบอย่างไร และพูดไม่ชัดลองดูด้วย เพราะเด็กเล็กพูดไม่ชัดเป็นปกติ
6. อย่าปล่อยเด็กเล่นลำพัง: ศาสตราจารย์ Billingsley แนะว่าไม่ควรปล่อยเด็กอยู่กับของเล่น AI ตามลำพัง และควรตั้งกติกาว่าห้ามบอกอะไร เช่น ชื่อเต็ม ที่อยู่ หรือชื่อโรงเรียน เธอบอกว่าตุ๊กตา AI "หน้าตาเหมือนตุ๊กตาหมี แต่ทำงานแบบอุปกรณ์ส่วนตัวที่มีหน้าจอ"
7. ถ้ามันพูดเรื่องน่ากลัว: ปลอบเด็กและอธิบายว่าตุ๊กตาฟังผิด แล้วหยุดใช้ไว้ก่อน ถ้าเด็กยังกังวล คุยกับครูหรือแพทย์ได้

ใช้กับไทยไหม

ReadEval ยังไม่พบว่า My Baby Bunny หรือตุ๊กตา Luocute และ Oreilet วางขายในไทยโดยตรง และยังไม่ได้ตรวจร้านค้าออนไลน์ในไทยทุกแห่ง แต่ตุ๊กตาพูดได้ที่ใช้ AI แบบไม่ระบุแบรนด์มีรูปแบบคล้ายกันได้มาก รายการเช็กข้างบนจึงใช้กับของเล่น AI ที่คุณเจอในไทยได้เช่นกัน ส่วนตุ๊กตาเหล่านี้ตอบภาษาไทยได้หรือไม่ และตอบเรื่องอ่อนไหวเป็นภาษาไทยอย่างไร ยังไม่มีแหล่งใดทดสอบ

สิ่งที่แหล่งข่าวรายงานไม่ตรงกัน

• ราคา: BBC และ The Next Web บอกว่า My Baby Bunny ราคา 75 ปอนด์ ส่วน Kotaku เขียนว่าซื้อออนไลน์ได้ในราคา 100 ดอลลาร์ ซึ่งอาจเป็นการแปลงสกุลเงินหรือปนกับ Grem ที่ BBC ระบุว่าราคาราว 99 ดอลลาร์ ReadEval ใช้ตัวเลข 75 ปอนด์ตาม BBC ซึ่งเป็นผู้ทดสอบ
• ชื่อ Doubao: BBC เรียกตุ๊กตาว่า Doubao ส่วน The Next Web เขียนว่าตุ๊กตาชื่อ Doubao และขายในชื่อ My Baby Bunny Doubao ยังเป็นชื่อโมเดล AI ของ ByteDance ตามที่ Byline Times ระบุในอีกกรณี แต่ไม่มีแหล่งใดบอกว่าตุ๊กตาของ BBC ใช้โมเดลนี้หรือเกี่ยวข้องกับ ByteDance และ BBC เองก็หาผู้ผลิตไม่พบ ReadEval จึงสรุปความเกี่ยวข้องไม่ได้
• กฎของเล่นใหม่ของ EU: The Next Web เขียนว่ากฎใหม่ของ EU "บังคับแล้ว" ให้ผู้ผลิตประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพจิตจากของเล่นที่ต่ออินเทอร์เน็ต ตัวบทของระเบียบ (EU) 2025/2509 ระบุเรื่องนี้ในบทนำข้อ 16 ว่าการประเมินความปลอดภัยควรรวมความเสี่ยงต่อสุขภาพจิต "เมื่อเหมาะสม" และระเบียบส่วนใหญ่มีผลบังคับตั้งแต่ 1 ส.ค. 2030 จึงยังไม่บังคับเต็มที่ในตอนนี้
• วันเผยแพร่: The Next Web บอกว่า BBC เผยแพร่วันพฤหัสบดี ซึ่งตรงกับข้อมูลในหน้า BBC ที่ระบุเวลาเผยแพร่ 23:02 น. ของวันที่ 5 พ.ย. 2026 ตามเวลาสากล ในไทยจึงเป็นเช้าวันที่ 6 พ.ย.